Ἡ σωστή στάση ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ Ὁ Γεννάδιος Β´ ὁ Σχολάριος, ὁ πρῶτος πατριάρχης μετά τήν ἅλωση, καί μέ τίς ἐνέργειές του καί μέ αὐτά πού ἔγραψε –καί ἰδιαίτερα μέ μιά προσευχή, τήν ὁποία συνέθεσε ἀμέσως μόλις ἔγινε πατριάρχης καί ἐνόσῳ ἦταν ἀκόμη νωπά τά τῆς ἁλώσεως, τήν ὁποία ἀνεγίνωσκε στό τέλος τῆς θείας Λειτουργίας, καί τήν ἄκουγε ὁ λαός– πῆρε τή σωστή στάση μετανοίας ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καί θά λέγαμε ὅτι διέσωσε τήν ἀλήθεια σχετικά μέ τή μεγάλη συμφορά πού βρῆκε τό γένος. Ἡ προσευχή αὐτή εἶναι ἕνα κείμενο, πού δέν εἶναι βέβαια φτιαχτό, ἀλλά βγαίνει μέσα ἀπό τήν ψυχή του· ἔτσι δείχνουν τά πράγματα. Μέ αὐτήν νομίζω ὅτι παίρνει τή σωστή στάση. Καί ἦταν ὅ,τι χρειαζόταν, τό νά βρεθεῖ ἕνας ἄνθρωπος νά τά πεῖ αὐτά ἐκεῖνες τίς ἡμέρες. Καί θά ἔλεγα ὅτι ἔσωσε τήν κατάσταση. Δηλαδή, πῆρε ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ τή στάση πού ἅρμοζε ἐκείνη τήν ὥρα. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ἡ Ἐκκλησία μας, ἀδελφοί μου, τήν ἁγία αὐτή περίοδο πού διανύουμε, μέ ὅλα αὐτά πού ψάλλουμε καί ἀναγινώσκουμε στίς ἀκολουθίες, μᾶς καλεῖ συνεχῶς σέ μετάνοια. Ἀκόμη περισσότερο μᾶς καλεῖ σέ μετάνοια μέ τόν Μέγα Κανόνα, πού ἔγραψε ὁ ἅγιος Ἀνδρέας ἐπίσκοπος Κρήτης, καί τόν ὁποῖο ψάλαμε χθές τό ἀπόγευμα. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ὁ σπόρος ἔχει ζωή μέσα του καί γι᾿ αὐτό φυτρώνει Ἐνθυμοῦμαι ἀπό μικρό παιδί, πού ἔσπερναν τήν ἄνοιξη τά χωράφια μέ καλαμπόκι, μέ φασόλια κτλ., καί ἔπεφτε ὁ σπόρος μέσα στή γῆ. Ἀπό τό ἕνα μέρος ὁ σπόρος ἔχει ζωή ἐν ἑαυτῷ. Ἀπό τό ἄλλο μέρος πέφτοντας στή γῆ, ἡ ὁποία εἶναι ὑγρή καί θερμή τόν Μάιο μήνα περίπου, βρίσκει ὁ σπόρος τίς κατάλληλες συνθῆκες γιά νά ἀναπτυχθεῖ. Καί ἐκτός ἀπό ἐλαχιστότατες περιπτώσεις, πού κάτι μπορεῖ νά ἔχει ἕνα σπέρμα καί νά σαπίσει, στά ὑπόλοιπα ἀμέσως ξεκινάει νά ἀναπτύσσεται πρός τά κάτω ἡ ρίζα καί πρός τά πάνω τό βλασταράκι. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Προσωπικά ἔχω ἕναν προβληματισμό, καθώς τελικά ἡ ὅλη μας στάση ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ πρωτίστως, καί ἐνώπιον τοῦ ἴδιου τοῦ ἑαυτοῦ μας καί τῶν ἄλλων εἶναι ὑποκριτική. Κάνουμε τόν χριστιανό χωρίς νά εἴμαστε, ὁπότε τελικά ὑποκρινόμαστε καί τελείως ἀλλοιώνονται τά πράγματα. Δηλαδή, ἡ οὐσία, ἡ ἀλήθεια, τό βίωμα, ἡ ζωή ἡ ἀληθινή, ἡ χριστιανική ζωή, ἡ ἐν Χριστῷ ζωή ἀνατρέπεται. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς – Β ́ Κυριακή Ὀρθοδοξίας Αὐτό εἶναι σωτηρία, αὐτό εἶναι θέωση Σήμερα, Β ́ Κυριακή τῶν Νηστειῶν, θά μπορούσαμε νά ποῦμε ὅτι εἶναι μιά δεύτερη Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, γιατί ὄχι τυχαῖα ἡ Ἐκκλησία μας ὅρισε σήμερα νά τελεῖται ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου Γρηγορίου, ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, τοῦ Παλαμᾶ. Στά χρόνια τῆς εἰκονομαχίας ἔγινε μεγάλος ἀγώνας ὑπέρ τῆς πίστεως, καί τελικά θριάμβευσε ἡ πίστη, ἡ ἀληθινή πίστη, καί ἔγινε ἡ ἀναστήλωση τῶν εἰκόνων, καί καθιέρωσε ἡ Ἐκκλησία ὡς Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας τήν Α ́ Κυριακή τῶν Νηστειῶν. Τόν 14ο αἰώνα ἔγινε ἄλλος πνευματικός ἀγώνας ὑπέρ τῆς ἀληθινῆς πίστεως καί θριάμβευσε, νίκησε καί αὐτή τή φορά ἡ ἀληθινή πίστη, ἀφοῦ ἔλαβαν χώρα στήν Κωνσταντινούπολη τέσσερις σύνοδοι ὑπέρ τῆς διδασκαλίας τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καί ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν τῆς ἀληθινῆς πίστεως, τοῦ Βαρλαάμ καί τοῦ Ἀκινδύνου. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Χαραλάμπης ἦτο κατά τούς χρόνους τοῦ βασιλέως Σεβήρου καί Λουκιανοῦ ἡγεμόνος, ἐν ἔτει 198, ἱερεύς τῶν χριστιανῶν ἐν Μαγνησίᾳ τῇ πόλει. Οὗτος λοιπόν διδάσκων τήν ὁδόν τῆς ἀληθείας καί κηρύττων τήν εἰς Χριστόν πίστιν κατεδικάσθη ὑπό τῶν ἄνωθεν τυράννων καί ἐξεδύθη τήν ἱερατικήν στολήν, ἔπειτα ἐξέδαραν τό δέρμα ὅλον τοῦ σώματός του. Ἐπειδή δέ ἔβλεπεν αὐτόν ὁ ἡγεμών Λουκιανός πώς ὑπομένει γενναίως τά βάσανα, ἐθυμώθη καί ἐπεχείρει νά ξεσχίσῃ τόν ἅγιον μέ τάς ἰδίας του χεῖρας καί παρευθύς ἐκόπησαν αἱ χεῖρές του καί ἐκρεμάσθησαν ἐπάνω εἰς τό σῶμα τοῦ μάρτυρος· ὁ δέ ἅγιος προσευχηθείς ἔκαμεν αὐτόν ὑγιῆ. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Κάτι πρέπει νά κάνει ὁ ἄνθρωπος Ὁ ἄνθρωπος ἔχει μέσα του τήν ἁμαρτία, καί ἡ ἁμαρτία δέν ἀστειεύεται καί τόν κάνει χάλια τόν ἄνθρωπο. Ἀπό τό ἄλλο μέρος, ὁ διάβολος, πού πηγαίνει ἀντίθετα πρός τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, κάνει ὅ,τι μπορεῖ, ἀκριβῶς γιά νά καταποντίσει τόν ἄνθρωπο. Καί ἐπειδή ἡ σωτηρία εἶναι μεγάλο πράγμα, χρειάστηκε νά γίνει ἄνθρωπος ὁ ἴδιος ὁ Θεός. Γιορτάζουμε αὐτές τίς μέρες τή γέννηση τοῦ Χριστοῦ. Αὐτό ἅμα τό σκεφθεῖ κανείς, ποῦ νά σταθεῖ; Συγκλονίζεται κυριολεκτικά ὁ ἄνθρωπος, λίγο, λίγο νά σκεφθεῖ τί σημαίνει ὅτι ὁ Θεός γίνεται ἄνθρωπος. Πάντως, ἀπό μιά πλευρά, γιά νά γίνεται ὁ ἴδιος ὁ Θεός ἄνθρωπος, σημαίνει ὅτι εἶναι δύσκολα τά πράγματα. Δημιούργησε ὁ Θεός αὐτό τό πλάσμα, τόν ἄνθρωπο, καί τόν ἔκανε κατ᾿ εἰκόνα του καί καθ᾿ὁμοίωσιν. Ἀλλά ὁ ἄνθρωπος πέρα γιά πέρα χρησιμοποίησε ὅλο αὐτό τό δεδομένο –ὅτι ἐπλάσθη κατ᾿εἰκόνα καί καθ᾿ ὁμοίωσιν Θεοῦ– γιά νά κάνει τά τῆς ἀφροσύνης του. Καί ἔπεσε ἐκεῖ πού ἔπεσε, καί εἶναι μεγάλη ὑπόθεση ἡ σωτηρία του. Ὅμως, ἄν ἐπιτρέπεται νά ποῦμε, δύσκολο ξεδύσκολο, ὁ ἄνθρωπος πρέπει νά σωθεῖ. Καί σώζεται· εἶναι ἀσφαλής ἡ σωτηρία. Εἶναι δεδομένη ἡ ἐνέργεια αὐτή τοῦ Θεοῦ, τό ὅτι ἔγινε ἄνθρωπος, γιά νά σώσει τόν ἄνθρωπο, καί εἶναι δεδομένη ἡ σωτηρία, βεβαία. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Αὕτη ἦτο κατά τούς χρόνους τοῦ Μαξιμιανοῦ ἐν ἔτει 304, καταγομένη ἀπό τήν πόλιν τῆς Ἀλεξανδρείας, θυγάτηρ βασιλίσκου τινός ὀνομαζομένου Κώνστου, ὡραία πολλά καί μεγαλόσωμος, δεκαοκτώ χρόνων οὖσα κατά τήν ἡλικίαν. Αὕτη ἔμαθεν εἰς τό ἄκρον πᾶσαν Ἑλληνικήν καί Λατινικήν παιδείαν καί ἐπιστήμην· δηλαδή τοῦ Ἕλληνος Ὁμήρου, τοῦ τῶν Λατίνων μεγαλωτάτου ποιητοῦ Βιργιλίου, τοῦ Ἀσκληπιοῦ, τοῦ Ἱπποκράτους καί Γαληνοῦ τῶν ἰατρῶν· Ἀριστοτέλους καί Πλάτωνος, Φιλιστίωνός τε καί Εὐσεβίου τῶν φιλοσόφων· Ἰαννῆ καί Ἰαμβρῆ τῶν μεγάλων Μάγων· Διονυσίου καί Σιβύλλης. Ἐγυμνάσθη δέ καί ὅλην τήν ῥητορικήν τέχνην, ὅση ἐφευρέθη ἀπό τούς ἀνθρώπους· Οὐ μόνον δέ ταύτας, ἀλλά καί πολλάς γλώσσας καί διαλέκτους πολλῶν ἐθνῶν ἔμαθεν ἡ πάνσοφος, ὥστε ἔκαμνεν ἐκστατικούς ὄχι μόνον ἐκείνους ὅσοι τήν ἔβλεπον, ἀλλά καί ἐκείνους ὅσοι ἤκουον τήν φήμην καί τήν σοφίαν της. Κατά τούς χρόνους δέ τοῦ βασιλέως Μαξιμιανοῦ καί Μαξεντίου τοῦ υἱοῦ του ἐπιάσθη διά τήν εἰς Χριστόν ὁμολογίαν της καί ἐδοκίμασε πολλά καί διάφορα βάσανα· καί μέ τήν σοφίαν αὐτῆς καί διαλεκτικήν κατέπεισεν ἑκατόν πεντήκοντα ῥήτορας νά πιστεύσωσιν εἰς τόν Χριστόν ὁμοῦ μέ ἄλλους πολλούς Ἕλληνας, μέ τούς ὁποίους ἀπεκεφαλίσθη ἡ μακαρία καί ἔλαβε τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Εἶναι ἀδύνατο μέσα στά ὅρια μιᾶς ὁμιλίας νά ἀναφερθοῦν ὅλα ἐκεῖνα πού λέει ὁ Μ. Βασίλειος γιά τόν μοναχισμό. Θά χρειαζόταν σειρά ὁμιλιῶν γιά ἕναν χρόνο. Γι᾿ αὐτό θά ἀρκεσθοῦμε νά παρουσιάσουμε μερικά χαρακτηριστικά κείμενα τοῦ Ἁγίου. Ὁ Μ. Βασίλειος εἶναι θεμελιωτής καί ὀργανωτής τοῦ κοινοβιακοῦ μοναχισμοῦ. Οἱ κανόνες του, μέ τήν μεταρρύθμιση πού ἔκανε σ᾿ αὐτούς ὁ ἅγιος Θεόδωρος ὁ Στουδίτης, ἰσχύουν μέχρι σήμερα. Βέβαια, ὁ Μ. Βασίλειος δέν ἀσχολήθηκε μέ τόν μοναχισμό κατά ἐρασιτεχνικό τρόπο. Ὁ ἴδιος ἔγινε μοναχός καί ἔζησε ἐπί ἀρκετά χρόνια τόν μοναχικό βίο. Ἀκόμα ἀπό τήν ἐποχή πού σπούδαζε στήν Ἀθήνα σχεδίαζε, μαζί μέ τόν φίλο του ἅγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο, νά ἀποσυρθεῖ στήν ἔρημο μετά τίς σπουδές του. Ἀργότερα θά θεωρήσει σάν ἀπώλεια χρόνου ὅλο τόν καιρό πού διέθεσε γιά τίς σπουδές. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ἄν δέν μαθητεύσουμε στόν Θεό, θά μαθητεύσουμε ὁπωσδήποτε στή φιλαυτία μας Νά συνεχίσουμε τό ἔργο μας. Εἴμαστε στήν Α´ πρός Κορινθίους ἐπιστολή, στό 13ο κεφάλαιο, ὅπου ὁ λόγος περί ἀγάπης. Ἀπό τό ἕνα μέρος αἰσθάνομαι ὅτι, γιά νά ἔρχεστε ὅσοι ἔρχεστε καί ἐδῶ1 καί ἐπάνω στό Πανόραμα –ἤρθατε μιά, ἤρθατε δυό, ἤρθατε δέκα, ἑκατό φορές, καί συνεχίζετε νά ἔρχεστε– σημαίνει ὅτι κάπως ἔχουμε μιά ἐπικοινωνία, κάπως συνεννοούμαστε, κάπως ὑπάρχει ἀλήθεια, εἰλικρίνεια, καλή διάθεση. Ἀπό τό ἄλλο μέρος ὅμως, αἰσθάνομαι ὅτι σάν νά μή συνεννοούμαστε ἀκόμη καλά. Βέβαια, ἄν ὑποθέσουμε ὅτι παίρνατε ἀρνητική στάση καί δέν ἐρχόσασταν πιά, θά ἤμουν, ἄν ἐπιτρέπεται νά πῶ, σέ μεγαλύτερη δυσκολία, σέ περίσκεψη, σέ ἕνα δίλημμα· θά ἤμουν μέ ἕνα ἐρωτηματικό μεγάλο. Λίγο πολύ δηλαδή διερωτᾶται κανείς –καί χρειάζεται νά διερωτᾶται– μήπως σφάλλει, μήπως δέν εἶναι τά πράγματα ἔτσι ὅπως τά βλέπει, ὅπως τά καταλαβαίνει. Ὅταν δέν ὑπάρχει δηλαδή ἀνταπόκριση ἀπό μέρους τῶν πιστῶν, ἔρχεται κανείς σέ μεγάλη δυσκολία, ὅπως εἴπαμε, καί διερωτᾶται μήπως σφάλλει, μήπως πέφτει ἔξω. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Αὐτός σε σῴζει, Θέκλα, ῥήξας τήν πέτραν, οὗ τῷ πάθει πρίν ἐρράγησαν αἱ πέτραι. Σέ σώζει, Θέκλα, σχίζοντας τήν πέτρα ὁ Κύριος, μέ τοῦ ὁποίου τό πάθος ἐρράγησαν αἱ πέτραι. (Ὅταν ὁ Κύριος ἄφησε τήν τελευταία του πνοή πάνω στόν Σταυρό, ἔσπασαν οἱ πέτρες τῶν τάφων, καί βγῆκαν καί πολλοί τῶν κεκοιμημένων.) [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ἡ κρισιμότερη ὥρα γιά κάθε πνευματικό ἄνθρωπο Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ὅποιος θά τά πάρει στά σοβαρά τά πράγματα, ὅποιος θά τά πάρει ζεστά καί θά πιστέψει, ὅπως πίστεψαν οἱ ἅγιοι, καί θά μπεῖ σ᾿ αὐτόν τόν δρόμο, ὅπως μπῆκαν ὅλοι οἱ ἅγιοι, ἀργά ἤ γρήγορα θά συναντήσει αὐτό τό κλείσιμο τοῦ δρόμου πρός τόν Θεό, ἀργά ἤ γρήγορα θά περάσει κανείς καί θά δοκιμάσει καί αὐτόν τόν πειρασμό. Ὄχι μέ τήν ἔννοια ὅτι θά τά βάλει μέ τόν Θεό –μή γένοιτο!– ἀλλά μέ τήν ἔννοια ὅτι θά αἰσθανθεῖ πώς, παρά τίς παρακλήσεις του, παρά τόν ἀγώνα του, παρά τήν προσπάθειά του, ὁ Θεός σάν νά μήν ἀνταποκρίνεται. Ἔτσι συνηθίζει νά κάνει ὁ Θεός, καί λίγο πολύ ὁ καθένας θά πεῖ: «Ἀδυσώπητος εἶσαι, Κύριε». [Διαβάστε τη συνέχεια]

Τό συναξάρι σήμερα ὅπως καί κάθε μέρα εἶναι πλούσιο.Σήμερα πού τελοῦμε τή σύναξη τῶν Θεοπατόρων, θά ἤθελα νά ἀναφερθοῦμε γενικότερα στήν ἁγία ζωή. Γνωρίζουμε ὅτι ὅλεςοἱ μέρες –ὅλος ὁ χρόνος καί ὅλη ἡ Ἐκκλησία– εἶναι γεμάτες ἀπό ἁγίους. Ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι Ἐκκλησία, ἐάν δέν μπορεῖ νά ἁγιάσει τά μέλη της, ἐάνδέν μπορεῖ νά ἁγιάσει τούς πιστούς της. Καί δυστυχῶς δέν ἔχουμε αἴσθηση αὐτῆς τῆς δυνάμεως τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Θεός μας εἶναι ὁ ἀληθινός Θεός καί δέν ἐμποδίζεται ἀπό τίποτε. Αὐτό πού θέλει νά κάνει ὁ Θεός, δηλαδή νά σώσει τόν ἄνθρωπο, νά τόν ἁγιάσει,μπορεῖ νά τό κάνει· τίποτε δέν τόν ἐμποδίζει, ἀρκεῖ νά βρεῖ ἄνθρωπο πού νά θέλει, ἀρκεῖ νά βρεῖ ψυχές πού νά ἐμπιστευθοῦν τόν ἑαυτό τους σ᾿ αὐτόν. Δέν εἶναι ἀδύναμος ὁ Θεός. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Μᾶς ἀξιώνει καί ἀπόψε ὁ Θεός νά κάνουμε αὐτή τή μικρή ἀγρυπνία ἐδῶ, στόν ταπεινό αὐτό ναό, πού εἶναι ἀφιερωμένος στήν Παναγία· ἀπόψε πού ἡ Ἐκκλησία τελεῖ τή σύναξη τῶν γονέων της, τῶν θεοπατόρων Ἰωακείμ καί Ἄννης. Ὅπως τή δεύτερη μέρα τῶν Χριστουγέννων ἡ Ἐκκλησία τελεῖ τή σύναξη τῆς Παναγίας, ἡ ὁποία γέννησε τόν Χριστό, τή δεύτερη μέρα τῶν Θεοφανείων τή σύναξη τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου, ὁ ὁποῖος βάπτισε τόν Χριστό, ἔτσι καί τήν ἑπομένη τῆς θεομητορικῆς ἑορτῆς τῆς γεννήσεως τῆς Παναγίας τελεῖ τή σύναξη τῶν θεοπατόρων Ἰωακείμ καί Ἄννης. Ἀπόψε ἡ ὅλη ἀκολουθία γίνεται ἀκριβῶς γιά τήν ἑορτή αὐτή. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Γιορτάζουμε ἀπόψε τό Γενέσιον τῆς Θεοτόκου, καί δέν ξέρω σέ τί νά πρωτοαναφερθοῦμε. Μοῦ ἔρχεται πρῶτα νά ἐκφράσω τή χαρά μου, πού μᾶς ἀξιώνει ὁ Θεός πάλι ἀπόψε νά συναχθοῦμε ἐδῶ, γιά νά τόν λατρεύσουμε, νά τόν προσκυνήσουμε, νά λειτουργήσουμε, νά λάβουμε τό Σῶμα του καί τό Αἷμα του, καί νά μᾶς εὐλογήσει, νά μᾶς χαριτώσει. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Αὐτές τίς ἡμέρες στό ἐξομολογητήριο, πῶς μοῦ ἦρθε καί σέ δυό περιπτώσεις εἶπα στόν ἐξομολογούμενο πού εἶχα μπροστά μου, ῾῾ναί, θά πᾶς στόν παράδεισο᾿᾿. Καί φαίνεται πώς ἄρεσε πάρα πολύ. Ὅπως ἐπίσης σήμερα σ᾿ ἕνα-δυό ἤ καί περισσοτέρους ἔθεσα τό ἐρώτημα, ῾῾εἶσαι εὐτυχισμένος;᾿᾿ Μπορεῖ καί τό ἕνα καί τό ἄλλο ὄχι μόνο νά μήν εἶναι τυχαῖα, ἀλλά καί νά ἔχουν μεγάλη σχέση μ᾿ αὐτό πού ζοῦμε αὐτήν τήν ὥρα ἔξω ἀπό τόν ναό –καί μέσα ναός εἶναι καί ἔξω ναός εἶναι– κάτω ἀπ᾿ τ᾿ ἀστέρια, μέσ᾿ στή νύχτα, μέσ᾿ στή σιωπή. Μπορεῖ ὅλα αὐτά νά ᾿χουν μιά σχέση, καί νά ᾿χουν σχέση μέ μᾶς. Γιατί ὅλα εἶναι γιά μᾶς. Ὅπως λέγαμε κι αὐτές τίς ἡμέρες, ἄν ὁ Κύριος ἔγινε ἄνθρωπος, ἔγινε γιά μᾶς, ἄν ὁ Κύριος μᾶς δίνει τήν Χάρι, τή δίνει γιά μᾶς, ἄν μᾶς ἁγιάζει, ἐμᾶς ἁγιάζει, ἄν μᾶς χαριτώνει, ἄν μᾶς εὐλογεῖ... [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ὁ Θεός μας εἶναι ἕνας, ἀλλά τριαδικός· μία οὐσία, ἀλλά τρεῖς ὑποστάσεις· Πατήρ, Yἱός καί Ἅγιον Πνεῦμα. Τώρα, πῶς εἶναι καί τρία πρόσωπα καί ἕνας Θεός, αὐτά δέν γίνονται κατανοητά μέ τό μυαλό τοῦ ανθρώπου, καί ὡς χριστιανοί ὀφείλουμε νά τά δεχόμαστε, ὅπως τά λέει ἡ Ἐκκλησία, μέ πίστη καί ἁπλότητα. Κάποτε ὁ ἱερός Αὐγουστίνος προσπαθώντας νά καταλάβει ὅλα αὐτά, ἔκανε περίπατο στήν παραλία. Ἐκεῖ στήν ἀμμουδιά βλέπει ἕνα παιδάκι. «Τί κάνεις ἐκεῖ, παιδάκι μου;», τό ρωτάει. Καί τό παιδάκι, πού ἦταν ἄγγελος μέ τή μορφή παιδιοῦ, ἀπάντησε «νά, θά βάλω τή θάλασσα μέσα σ’ αὐτή τή λακούβα». Ὁ ἅγιος χαμογέλασε καί εἶπε. «Μά γίνεται, παιδί μου, νά βάλεις ὅλη αὐτή τή θάλασσα μέσα στή λακουβίτσα»; «Αὐτό πού θέλω νά κάνω ἐγώ, εἶναι πιό εὔκολο ἀπό αὐτό πού θέλεις νά κάνεις ἐσύ, νά χωρέσεις τήν Θεότητα μέσα στό μικρό μυαλό σου», ἀπάντησε ὁ ἄγγελος. Ὁμιλία π. Ἰωάννου Γρίντζου, καθηγουμένου τοῦ Ἱ. Ἡσυχαστηρίου [Διαβάστε τη συνέχεια]

Σκέφθηκα ὅτι σήμερα θά ἦταν καλό νά διαβάσουμε κάτι ἀπό ἕναν ὕμνο τοῦ ἁγίου Συμεών τοῦ Νέου Θεολόγου. Οἱ ὕμνοι τιτλοφοροῦνται: «Τῶν θείων ὕμνων οἱ ἔρωτες τοῦ ἁγίου καίμεγάλου πατρός ἡμῶν Συμεών τοῦ Νέου Θεολόγου, ἡγουμένου καί πρεσβυτέρου γεγονότος μονῆς τοῦ ἁγίου Μάμαντος τῆς Ξηροκέρκου». Ὁ ἅγιος ἔχει γράψει πενήντα ὀκτώ ὕμνους, οἱὁποῖοι εἶναι προσευχές πού ἀπευθύνονται στόν Χριστό. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Μπορεῖ νά τό ἔχετε ἀκούσει σέ συζητήσεις, ἀλλά καί ἐδῶ μέσα ἔχουμε πεῖ, καί ἴσως ἔχετε διαβάσει σέ σχετικά βιβλία ὅτι ὑπάρχει μιά φράση πού λένε συνήθως οἱ μοναχοί: «Νά ᾿ναι εὐλογημένο». Σοῦ συμβαίνουν τά χειρότερα πράγματα, τά δυσκολότερα, τά πιό πιεστικά, τά πιό ἄδικα, τά πράγματα πού σέ πονοῦν πολύ καί κυριολεκτικά ἀποθνήσκεις, θά ἔλεγε κανείς, κάτω ἀπό τό βάρος ὅλων αὐτῶν. Ἐκείνη τήν ὥρα νά πεῖς «νά ᾿ναι εὐλογημένο, Θεέ μου». Δηλαδή σάν νά λές: «Νά πεθάνω γιά τήν ἀγάπη σου». Αὐτό τό «νά ᾿ναι εὐλογημένο» εἶναι δυό λεξοῦλες, ἀλλά ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο θά τίς πεῖ κανείς, ἡ ὅλη στάση τῆς ψυχῆς ἐκείνη τήν ὥρα πού λέει αὐτά τά λόγια εἶναι τέτοια, πού ὅλο αὐτό τό βάρος, ὅλη αὐτή ἡ πίεση, ὅλος αὐτός ὁ ἐφιάλτης, ὅλος αὐτός ὁ θάνατος, πού εἶναι ἐπάνω στόν ἄνθρωπο, ἐξαφανίζονται, καί φυτρώνει μέσα στόν ἄνθρωπο ἡ ζωή, φυτρώνει μέσα στόν ἄνθρωπο ἡ καθαρότητα, ἡ χαρά, ἡ εὐτυχία, καί βρίσκει κανείς μέσα του τόν Θεό. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Κάθε μέρα ὅλο καί περισσότερο μᾶς φανερώνει ὁ Θεός ὅτι ἡ ὅλη στάση μας ἐνώπιον του δέν εἶναι ἡ ἐνδεδειγμένη. Καί αὐτό εἶναι τό μεγάλο θέμα. Καί τό ζητούμενο εἶναι αὐτό πού εἶπε ὁ Κύριος πολύ κατηγορηματικά: Ζητεῖτε πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνην αὐτοῦ καί ταῦτα πάντα–δέν ἐξαιρεῖται τίποτε– καί ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν. Βλέπετε, ἔτσι ὅπως τά ζοῦμε ἐμεῖς τά πράγματα, συνέχεια εἴμαστε μέ τήν ἀγωνία, μέ τόν προβληματισμό, μέ τήν προσμονή, μέ τήν ἔγνοια νά γίνουν τά ἄλφα, τά βῆτα, ὅ,τι ἔχει ὁ καθένας μας, ἐνῶ δέν εἶναι αὐτό τό ζητούμενο. Γιά τόν Θεό δέν εἶναι αὐτό τό πρόβλημα. Ὁ Θεός παρέδωκε τόν ἴδιο τόν ἑαυτό του εἰς θάνατον. Γιά νά ρθεῖ ἀληθινά μέσα μας, ἔπρεπε νά θανατωθεῖ. Ἔπρεπε νά πονέσει, ὅπως πονάει ἕνας ἄνθρωπος, νά ματώσει ὅπως ματώνει ἕνας ἄνθρωπος. [Διαβάστε τη συνέχεια]

ἩἘκκλησία εἶναι τό μυστήριο τοῦ Θεοῦ Στίς μέρες μας, μέ τίς τόσες ἐκδοτικές προσπάθειες στό θέμα τῶν ἐκκλησιαστικῶν βιβλίων, ἴσως περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλη φορά ἔχουμε μέσα στήν Ἐκκλησία καί τήν Ἁγία Γραφή–καί στό πρωτότυπο καί σέ μεταφράσεις καί ἑρμηνεῖες πού κυκλοφοροῦν– καί τά συγγράμματα τῶν Πατέρων καί τούς βίους τῶν ἁγίων καί ἄλλα βιβλία· τά πάντα ἔχουμε. Ὅλα αὐτά εἶναι ἡ ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ, εἶναι τό μυστήριο τοῦ Θεοῦ. ἩἘκκλησία εἶναι αὐτή καθ᾿ἑαυτήν τό μυστήριο τοῦ Θεοῦ, καί ταυτόχρονα μέσα στήν Ἐκκλησία ἀποκαλύπτεται αὐτό τό μυστήριο τοῦ Θεοῦ. Αὐτά τά εἴπαμε πολλές φορές, ἀλλά αἰσθάνομαι τήν ἀνάγκη νά τά λέω συνέχεια. Μέσα ἐκεῖ, δηλαδή στήν Ἐκκλησία, θά βρεῖ κανείς τό ἀληθινό νόημα τῶν Ἁγίων Γραφῶν, τήν ἀληθινή ἑρμηνεία τῶν Πατέρων, τήν ὅλη ἀλήθεια. Δέν ὑπάρχει ἀλήθεια ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία. Ὅπως δέν ὑπάρχει ὁ ἀληθινός Θεός ἔξω ἀπό τόν Χριστό, ἔτσι δέν ὑπάρχει ὁ Χριστός ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία, καί δέν ὑπάρχει ἡ ἀλήθεια ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία. Δέν μπορεῖ νά τά ξεκόψει –τόν Θεό, τόν Χριστό, τήν ἀλήθεια– νά τά ἀπομονώσει κανείς ἀπό τήν Ἐκκλησία καί νά τά πάρει ὅπως θέλει. Ὅσο κι ἄν θελήσει νά καταλάβει, νά βρεῖ τόν Θεό ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία, δέν θά τόν καταλάβει, δέν θά τόν βρεῖ. Καί τόν Χριστό ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία δέν θά τόν βρεῖ. Καί τό Εὐαγγέλιο ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία δέν μπορεῖ νά τό καταλάβει κανείς· θά πέσει ἔξω. Τό ἴδιο καί ὅλα τά τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Καί δέν ὑπάρχει τίποτε πού λείπει ἀπό τήν Ἐκκλησία· ὄχι βέβαια μέ τήν ἔννοια πού ἐμεῖς τό ἐννοοῦμε, ἀλλά ὅπως ὁ Θεός τό οἰκονόμησε. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Πένθος καί χαρά Πρῶτα, θά ἤθελα νά τονίσω στήν ἀγάπη σας, αὐτό πού κάπως ἀναφέραμε καί τό πρωί. Ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστή βέβαια εἶναι περίοδος πένθους, πνευματικῆς λύπης, εἶναι περίοδος μετανοίας, δακρύων, ἐξομολογήσεως, εἶναι περίοδος πού συμμαζεύει κανείς τόν ἑαυτό του καί τόν τοποθετεῖ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί βλέπει πόσο ἅγιος, πόσο καθαρός εἶναι ὁ Θεός, καί πόσο ἁμαρτωλός εἶναι ὁ ἑαυτός του. Ὅμως ὅλο αὐτό εἶναι μιά γιορτή. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Νά προσπαθήσουμε τώρα νά ποῦμε ὅ,τι μᾶς φωτίσει ὁ Θεός τήν ἅγια αὐτή νύκτα, πού πρωτίστως ἑορτάζουμε τήν Περιτομή τοῦ Κυρίου πού ἔγινε τήν ὀγδόη ἡμέρα ἀπό τή Γέννησή του. Ἑορτάζουμε ἐπίσης τήν ἑορτή τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, πού εἶναι ἕνας ἀπό τούς μεγαλύτερους ἱεράρχες καί ἁγίους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἐπίσης, θέλουμε δέν θέλουμε, ἐπειδή τά ἐκκλησιαστικά ὡς πρός τό ἀνθρώπινο καί ὡς πρός τήν πραγματικότητα ἐδῶ στή γῆ, ἄς ποῦμε ἔτσι, ἀκολουθοῦν τά πολιτικά, μπαίνουμε στόν καινούργιο χρόνο. Ἡ ἀρχή τοῦ νέου ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους εἶναι τήν πρώτη Σεπτεμβρίου· δέν εἶναι αὔριο. Καί τότε γιορτάζουμε ἀναλόγως καί λέμε τά δέοντα. Ἀλλά ὅμως, ὅπως καί νά ᾿χει τό πράγμα, ἀπόψε τελειώνει ὁ παλιός ὁ χρόνος καί ἀρχίζει ἀπό τά μεσάνυκτα καί ἕνα δευτερόλεπτο ὁ καινούργιος χρόνος, τό 1998. Θά μπορούσαμε νά ποῦμε φιλοσοφίες, θά μπορούσαμε νά ποῦμε θεωρίες, πού ἄλλη φορά τό κάναμε. Μιλήσαμε δηλαδή περί χρόνου, περί αἰωνιότητος. Καμιά φορά λέγοντας κανείς αὐτά, σάν νά ξεφεύγει ἀπό τήν πραγματικότητα. Καί μήπως ἀπόψε, αὐτή τήν ὥρα, εἶναι καλό νά μιλήσουμε ὅσο γίνεται πιό πρακτικά. [Διαβάστε τη συνέχεια]

«Σκληροτράχηλοι καί ἀπερίτμητοι τῇ καρδίᾳ... ἀεί τῷ Πνεύματι τῷ Ἁγίῳ ἀντιπίπτετε». Πῶς ὁ Θεός ἀσχολεῖται μέ ἕναν λαό σκληροτράχηλο καί ἀντιδραστικό! Θεώρησα καλό νά ἀναφέρω αὐτά τά λόγια πού ἀκούσαμε στό ἀποστολικό ἀνάγνωσμα, καί τά ὁποῖα εἶπε ὁ πρωτομάρτυς Στέφανος ἐκεῖ στό δικαστήριο, στούς ἀρχιερεῖς καί στούς πρεσβυτέρους πού τόν κατεδίκασαν σέ θάνατο. Οἱ ὁποῖοι ἀρχιερεῖς καί πρεσβύτεροι ἀτένισαν στό πρόσωπό του καί εἶδαν νά εἶναι πρόσωπο ἀγγέλου. Αὐτό σημαίνει ὅτι, καί ὅταν κανείς φθάνει στό σημεῖο νά δεῖ μερικά ἀπό αὐτά πού ὁ Θεός φανερώνει, πάλι δέν μπορεῖ νά δεῖ τήν ἀλήθεια. Ἀναφέρθηκε ὁ πρωτομάρτυς στήν ὅλη ἱστορία τοῦ Ἰσραήλ ἀπό τότε πού ὁ Θεός κάλεσε τόν Ἀβραάμ. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ἡ εὐαγγελική περικοπή πού μόλις ἀκούσαμε, λέει μέσα στίς πολύ λίγες φράσεις της πολύ σημαντικά πράγματα. Ἄς προσπαθήσουμε νά τήν προσεγγίσουμε. «Πάντα μοι παρεδόθη ὑπό τοῦ Πατρός μου· καί οὐδείς ἐπιγινώσκει τόν Υἱόν εἰμή ὁ Πατήρ, οὐδέ τόν Πατέρα τις ἐπιγινώσκει εἰμή ὁ Υἱός καί ᾧ ἐάν βούληται ὁ Υἱός ἀποκαλύψαι». Ἄραγε ὑπάρχουν πολλοί χριστιανοί πού γνωρίζουν τήν ἀλήθεια αὐτῶν τῶν λόγων; Ἤ, γιά νά τό πῶ καλύτερα: πόσοι ἀπό ἐμᾶς γνωρίζουμε ἐμπειρικά, βιωματικά αὐτή τήν ἀλήθεια; Σέ πόσους ἀπό ἐμᾶς ἔχει γίνει βίωμα ὅτι δέν πρόκειται νά γνωρίσουμε τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ, ἐάν δέν μᾶς τόν ἀποκαλύψει ὁ Πατήρ, καί ὅτι δέν πρόκειται νά γνωρίσουμε τόν Πατέρα, ἐάν δέν μᾶς τόν ἀποκαλύψει ὁ Υἱός; [Διαβάστε τη συνέχεια]

Σήμερα εἶναι τό πρῶτο Σάββατο τοῦ Νοεμβρίου, καί ἔχουμε καθιερώσει ἀπό χρόνια νά γιορτάζουμε αὐτή τήν ἡμέραμέξεχωριστή ἑορτή τούς τρεῖς θεολόγους, οἱ ὁποῖοι ἑορτάζονται καθένας στή δική του ἡμερομηνία. Στίς12 Ὀκτωβρίου ὁ ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος, στίς25 Ἰανουαρίου ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, καί ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής καί στίς 8 Μαΐου καί στίς 26 Σεπτεμβρίου. Καί εἶναι αὐτοί οἱ τρεῖς πού ἔχουν πάρει αὐτό τό προσωνύμιο τοῦ Θεολόγου: Ἰωάννης ὁ Θεολόγος, ὁ εὐαγγελιστής καί ἀπόστολος, Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, πού ἔζησε τόν τέταρτο αἰώνα, καί εἶναι ἕνας ἀπό τούς τρεῖς Ἱεράρχες, καί Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος, πού ἔζησε τόν δέκατο μέ ἑνδέκατο αἰώνα καί εἶναι κάτι τό ξεχωριστό. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ἔχουμε σήμερα –28η Ὀκτωβρίου– τήν ἑορτή τῆς ἁγίας Σκέπης. Ἡ ὅλη ἑορτή εἶναι συνδεδεμένη μέ τόν ἀγώνα πού ἐκλήθη σάν σήμερα ἡ Ἑλλάδα νά κάνει πρίν ἀκριβῶς 60 χρόνια, ἐναντίον μιᾶς ὑπερτέρας δυνάμεως, πού ἤθελε νά κατακτήσει καί τήν Ἑλλάδα. Οἱ παλαιότεροι βέβαια ἐνθυμούμαστε πολύ ζωντανά καί πολύ συγκεκριμένα τά γεγονότα ἐκείνων τῶν ἡμερῶν, καί ἔχουμε ὁπωσδήποτε ἐμπειρίες καί βιώματα. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ὁ ἅγιος Σιλουανός καταγόταν ἀπό τή Ρωσία. Ἦλθε στό Ἅγιον Ὄρος καί γιά πολλά χρόνια ἀσκήτεψε στό Ρωσικό, στήν ἱερά Μονή τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος. Ἦταν καί αὐτός ὅπως ὅλοι οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι στόν κόσμο καί, ἄν θέλετε, εἰδικότερα ἦταν καί αὐτός ὅπως ἦταν ὅλοι οἱ ἄλλοι μοναχοί, τότε καί πρίν καί μετά, στό Ἅγιον Ὄρος. Ὁ ἅγιος Σιλουανός, ὡς ἄνθρωπος προικισμένος ὅπως κάθε ἄνθρωπος μέ νοῦ, μελέτησε τό γεγονός ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Θεός ἦλθε στή γῆ καί ὄχι μόνο ἔγινε ἄνθρωπος, ἀλλά παρέδωσε τόν ἑαυτό του, ἔδωσε τόν ἑαυτό του καί θυσιάσθηκε γιά τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων, γιά τόν ἁγιασμό τῶν ἀνθρώπων. Καί πίστεψε ὅτι καί γι᾿ αὐτόν πέθανε ὁ Χριστός, καί ὅτι, ὅσο ἁμαρτωλός κι ἄν ἦταν, ὅσα πάθη κι ἄν εἶχε, ὅσες ἀδυναμίες κι ἄν εἶχε, ὁ Χριστός μποροῦσε νά τόν γιατρέψει καί νά τόν ἁγιάσει. Καί γι᾿ αὐτό ἔδωσε τόν ἑαυτό του χρόνια ὁλόκληρα στόν πνευματικό ἀγώνα. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ὁ Κύριος ἦταν πάντοτε ὅπως φανερώθηκε τήν ἡμέρα ἐκείνη τῆς Μεταμορφώσεως ἐνώπιον τῶν μαθητῶν του, ἀλλά ἔκρυβε ἑαυτόν. Διότι ἡ δόξα αὐτή, ἡ λαμπρότητα αὐτή, τό φῶς αὐτό, δέν εἶναι τόσο γιά τόν κόσμο αὐτόν, ὅσο εἶναι γιά τόν ἄλλο. Ἐδῶ λίγο. Ὁ Χριστός ἦταν αὐτός πού ἦταν, ἀλλά οἱ μαθηταί του δέν τόν ἔβλεπαν, διότι δέν φανερωνόταν ὁ Κύριος. Ὁπωσδήποτε μετά τήν Ἀνάσταση, μετά τήν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, ὁ Χριστός ἦταν συνεχῶς φανερός μέσα στίς καρδιές τῶν Ἀποστόλων, ὅσο βέβαια μπορεῖ νά εἶναι σ᾿ αὐτόν τόν κόσμο. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος εἶχε πεῖ ὅτι ἐκεῖνος πού τόν ἀγαπᾶ, θά τηρήσει τίς ἐντολές του, καί θά ἀγαπηθεῖ ἀπό τόν Πατέρα, θ᾿ ἀγαπηθεῖ καί ἀπό τόν Κύριο καί πρόσθεσε ὁ Κύριος, «ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν»1. Δηλαδή εἶχε πεῖ ὅτι θά ἐμφανίσει τόν ἑαυτό του, σ᾿ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θά τόν ἀγαπήσει καί θά δείξει τήν ἀγάπη του αὐτή ἐφαρμόζοντας, τηρώντας τίς ἐντολές του. [Διαβάστε τη συνέχεια]

Ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή ὁμιλεῖ γιά τή θεραπεία τοῦ Παραλυτικοῦ τῆς Καπερναούμ. Ὁ Κύριος βρέθηκε στήν Καπερναούμ, τή δεύτερη πατρίδα του, καί τοῦ ἔφεραν ἐκεῖ ἕναν παραλυτικό, γιά νά τόν θεραπεύσει. Ὅπως πάντοτε, ἔτσι καί ἐδῶ, ὁ Κύριος περιμένει/θέλει νά δεῖ κάτι στόν ἄνθρωπο, γιά νά ἐνεργήσει. Ἐνῶ δωρεάν δίνει ὁ Κύριος ὅ,τι δίνει, ὅμως χρειάζεται ὁ ἄνθρωπος τουλάχιστον νά ποθεῖ αὐτό πού δίνει ὁ Κύριος καί νά παίρνει ἀνάλογη στάση. Στό σημεῖο αὐτό ἡ περικοπή ἀναφέρει: «Ἰδών ὁ Ἰησοῦς τήν πίστιν αὐτῶν». [Διαβάστε τη συνέχεια]