Ὁ Χριστός, λίγο πρίν ἀναληφθεῖ, εἶπε στούς μαθητάς του: «Θά περιμένετε στήν Ἰερουσαλήμ, ἕως ὅτου νά λάβετε δύναμιν ἐξ ὕψους». Αὐτό ἔγινε μετά ἀπό δέκα μέρες. Καί ὅμως οἱ μαθηταί ἀπό ἐκείνη τήν ὥρα κιόλας χαίρονταν, καίτοι ἔφυγε ὁ Κύριος καί ἔμειναν ὀρφανοί. Ὥς τότε ἔλεγαν διάφορα πού ἔδειχναν ὅτι ἦταν ἀκόμη ἄνθρωποι τοῦ κόσμου τούτου. Ἀπό ἐκείνη τήν ὥρα ὅμως, ἐπειδή ἀκριβῶς πίστεψαν στήν ὑπόσχεση τοῦ Κυρίου, καί ἐπειδή ἀκριβῶς τήν ὑπόσχεσή του ὁ Κύριος δέν τήν παίρνει πίσω, ἦταν σάν νά ἔλαβαν τό Πνεῦμα τό Ἅγιο, καί γι᾿ αὐτό εἶχαν τό κουράγιο νά περιμένουν. Καί ἐμεῖς εἴμαστε πολύ ἁμαρτωλοί· δέν γίνεται χειρότερα· τόσο ἄσχημα εἶναι ὁ καθένας. Ἀλλά ἅμα πιστεύουμε στήν ὑπόσχεση τοῦ Χριστοῦ, αὐτή τήν ὥρα κιόλας ἔχουμε μέσα μας τόν παράδεισο, καί ἔρχεται αὐτή ἡ χαρά, πού εἶχαν οἱ μαθηταί μετά τήν ἀνάληψη τοῦ Κυρίου, καθώς περίμεναν τήν ἐξ ὕψους δύναμιν.

Ἐάν θέλουμε νά βροῦμε γιά τό καθετί ποιό εἶναι τό μέτρο, τό ἀκριβές, τό σωστό μέσα στήν Ἐκκλησία, καί ὄχι ἐκεῖνα πού γίνονται κατά συγκατάβαση, θά πρέπει νά ἀναφερόμαστε στούς κληρικούς. Π.χ., ὅποια ἁμαρτία κι ἄν κάνει ὁ ἄνθρωπος, ἐφόσον μετανοήσει, μπορεῖ νά γίνει κληρικός. Ἐξαιροῦνται ὁ φόνος, κάποιες ἄλλες ἁμαρτίες καί οἱ σαρκικές. Ἕνας νέος πού ἔχει κάνει σαρκικά ἁμαρτήματα, ἄν μετανοήσει, θά τόν συγχωρήσει ὁ Θεός· ἀλλά κληρικός δέν γίνεται. Ἄν κάποιος, ἀφοῦ γίνει κληρικός, πέσει σέ τέτοια ἁμαρτήματα, χάνει τήν ἱερωσύνη του. Ἐπίσης, ἡ Ἐκκλησία κατ᾿ οἰκονομίαν κάνει δεύτερο καί τρίτο γάμο, ἀλλά αὐτός πού θά παντρευτεῖ γιά δεύτερη φορά δέν γίνεται κληρικός.
Ἄν, λοιπόν, κάποιος ἕνεκα ἀδυναμίας προχωρήσει στήν οἰκονομία, τουλάχιστον νά τό συναισθάνεται αὐτό καί νά εἶναι μιά ζωή ταπεινωμένος καί μετανοημένος ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.

Οἱ πατέρες δέν κάνουν ὅπως κάνουμε ἐμεῖς. Φιλοσοφοῦμε τάχα καί προσπαθοῦμε ἁπλῶς διανοητικά, μέ συλλογισμούς, νά ποῦμε κάποια πράγματα. Δέν μπορεῖς νά πεῖς τίποτε γιά τήν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου, γιά τή χριστιανική ἀλήθεια ἁπλῶς μέ τό μυαλό. Πρέπει νά ζεῖς τήν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου, πρέπει νά τή ζεῖ ἡ καρδιά, καί ἀπό ἐκεῖ μέσα βγαίνει ἔπειτα ἡ βιωμένη ἀλήθεια, τήν ὁποία διατυπώνει ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου. Αὐτό νά τό προσέξουμε.
Ἔτσι, δέν τά ἔφτιαξαν τά δόγματα οἱ πατέρες. Δέν ἔκαναν οἱ πατέρες τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου τό δόγμα ὅτι ὁ Υἱός δέν εἶναι κτίσμα, ἀλλά εἶναι Θεός, Θεός ἐκ Θεοῦ, φῶς ἐκ φωτός. Ἀνέκαθεν αὐτό πίστευε καί ζοῦσε ἡ Ἐκκλησία, ἀλλά οἱ πατέρες ἀναγκάζονται ἀπό τά πράγματα νά διατυπώσουν τήν ἀλήθεια αὐτή. Τά δόγματα δέν εἶναι ἁπλῶς διδασκαλία· εἶναι τό βίωμα τῆς Ἐκκλησίας. Καί διατυπώνεται αὐτό τό βίωμα ὡς δόγματα.

Ὅπως ὁ Χριστός ἦρθε στόν κόσμο γιά νά θυσιασθεῖ, ἔτσι καί ὁ Πρόδρομός του, πού ἀποκεφαλίστηκε, καί οἱ ἀπόστολοί του καί ὅλοι οἱ ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ, ὅλοι οἱ ἅγιοι, αὐτό τό πνεῦμα ἔχουν. Ἐμεῖς τρομάζουμε, φοβόμαστε μήν τυχόν δέν πᾶνε τά πράγματα ὅπως τά θέλουμε. Κοιτᾶμε τή βόλεψή μας. Πῶς μποροῦμε νά εἴμαστε ἔτσι χριστιανοί; Γιά νά μυηθοῦμε σ᾿ αὐτό τό πνεῦμα, χρειάζεται νά ἔρθει ἡ ὥρα πού ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ θά μᾶς ὡριμάσει, θά μᾶς φωτίσει, καί θά καταλάβουμε. Αὐτό τό πνεῦμα ἄν προσπαθήσουμε νά τό ἐνστερνιστοῦμε καί ἀκολουθήσουμε ἔτσι τόν Χριστό, παράδεισος ἡ ζωή, παράδεισος! Καί τί θά πεῖ ὅτι εἶναι μαζί σου ὁ Θεός, σέ ἐμπνέει, ἔχεις μέσα σου παράδεισο; Ὄχι ὅτι δέν θά σοῦ συμβεῖ τό ἕνα ἤ τό ἄλλο, ἀλλά θά τά ἀντιμετωπίσεις αὐτά κατά τέτοιον τρόπο –ὅπως ὁ Κύριος πρῶτα καί ὁ Πρόδρομος καί οἱ ἀπόστολοι καί ὅλοι οἱ ἅγιοι– πού θά εἶναι πανηγύρι γιά τήν ψυχή σου.

Ἐμεῖς γνωρίζουμε μερικά πράγματα, ἔχουμε μιά κάποια διάθεση, μιά εἰλικρίνεια, ἕναν πόθο, ἕναν καημό μέσα μας γιά τά πνευματικά πράγματα. Αὐτό εἶναι ἕνα κάτι, ἕνα δῶρο πού μᾶς δίνει ὁ Θεός. Κρίμα εἶναι νά μήν τό ἐκμεταλλευθοῦμε, νά μήν τό ἀξιοποιήσουμε. Χρησιμοποιώντας, λοιπόν, αὐτό τό δῶρο, ἄς κάνουμε τό καθῆκον μας: νά κλάψουμε, νά μετανοήσουμε γιά τίς ἁμαρτίες μας, νά κάνουμε τίς ἀρετές, τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, νά εἴμαστε πράοι, καθαροί στήν καρδιά, νά εἴμαστε εἰρηνοποιοί, ὑποχωρητικοί, νά δείχνουμε ἀγάπη, συγκατάβαση, φιλανθρωπία, νά συμπονέσουμε τόν ἄνθρωπό μας, νά ἀγαπηθοῦμε μεταξύ μας, νά εἴμαστε ἑνωμένοι. Γιατί εἴμαστε ὅλοι ἀδέλφια, ἀδελφοί τοῦ Χριστοῦ καί ἀδελφοί μεταξύ μας, παιδιά τοῦ ἰδίου πατέρα, πού θά ζήσουμε ἐδῶ ὡς παιδιά του καί θά φύγουμε ἀπό αὐτόν τόν κόσμο καί θά ζήσουμε αἰώνια μαζί του καί μέ ὅλους τούς ἁγίους ὡς παιδιά του.

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Ρῶσος αἰχμαλωτίστηκε ἀπό τούς Τατάρους, καί αὐτοί τόν πούλησαν σέ ἕναν Ὀθωμανό ὡς σκλάβο. Καί ἐνῶ ἄλλοι πού αἰχμαλωτίστηκαν ἀλλαξοπίστησαν, αὐτός εἶπε: «Ἐγώ δέν ἀλλάζω τήν πίστη μου, ὅσο κι ἄν μέ βασανίσετε». Καί τόν εἶχε ὁ Ὀθωμανός στόν στάβλο νά περιποιεῖται τά ἄλογά του. Οὔτε γόγγυσε ὁ ἅγιος οὔτε παραπονέθηκε. Οἱ σημερινοί χριστιανοί, πού συνδυάζουν τήν πίστη τους μέ τήν καλοπέραση, ἄν τά πράγματα δέν ἔρθουν ὅπως τά περιμένουν, ἀμέσως χάνουν τήν πίστη τους, παραπονοῦνται, γογγύζουν, τά βάζουν μέ τόν Θεό. Ἔτσι δέν μπορεῖ νά εἶναι κανείς χριστιανός. Ἐμπιστευόμαστε τόν ἑαυτό μας στόν Χριστό, καί ἐκεῖνος θά ὁρίσει τή ζωή μας. Ἐκεῖνος θά κανονίσει τί δυσκολίες θά περάσουμε, ἄν θά ἀρρωστήσουμε, ἄν θά ἔχουμε ἄλλα βάσανα. Ὁ χριστιανός ὀφείλει νά ὑποτάσσεται στόν Θεό μέ ἐμπιστοσύνη, καί ὅ,τι κι ἄν συμβαίνει, νά δοξολογεῖ καί νά εὐχαριστεῖ τόν Θεό.

Ὁ ἄνθρωπος δέν παύει νά εἶναι κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ἀκόμη καί μετά τήν πτώση. Ἀμαυρωμένο τό κατ᾿ εἰκόνα, ἀλλά ἐξακολουθεῖ νά εἶναι κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ. Πᾶς σέ ἕναν ἀρχαιολογικό χῶρο καί βλέπεις ἐκεῖ ἕνα ἄγαλμα, πού τοῦ λείπει τό χέρι, τοῦ λείπει ἕνα μάτι, ἀλλά ὡστόσο, τό λίγο αὐτό πού σώζεται μαρτυρεῖ τό μεγαλεῖο τοῦ ἀγάλματος αὐτοῦ.
Ἔτσι εἶναι καί ὁ ἄνθρωπος. Εἶναι πεσμένος, εἶναι ἐν ἁμαρτίαις, εἶναι ἀμαυρωμένο τό κατ᾿ εἰκόνα, ἀλλά εἶναι κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ. Γι᾿ αὐτό μᾶς καλεῖ ὁ Θεός, γι᾿ αὐτό σωζόμαστε. Δηλαδή, ὁ ἄνθρωπος δέν καταστράφηκε ἐντελῶς. Μπορεῖ νά ἀκούσει τόν Θεό, νά δεχθεῖ τόν λόγο τοῦ Θεοῦ, μπορεῖ νά ἀνταποκριθεῖ. Γι᾿ αὐτό καί ὁ Θεός δέν ἔρχεται μέ τό ζόρι νά μᾶς ξυπνήσει, νά μᾶς βάλει στόν δρόμο του. Κηρύττει, λέει τήν ἀλήθεια. Καί ὁ καθένας, καθώς δέν ἔχει χαθεῖ τό κατ᾿ εἰκόνα, μπορεῖ νά ἀκούσει, νά καταλάβει, μπορεῖ νά δεχθεῖ, νά ἀνταποκριθεῖ· μπορεῖ τελικά νά σωθεῖ.