Συμβαίνει καμιά φορά στή ζωή νά ἔχετε μέσα σας μιά βεβαιότητα γιά κάποιον: «Τοῦ δείχνω ἐμπιστοσύνη, εἶμαι σίγουρος ὅτι ξέρει, ὅτι μπορεῖ, καί δέν αἰσθάνομαι καθόλου τήν ἀνάγκη νά τοῦ ὑποδείξω –‘‘κάνε μου αὐτό, δῶσε μου ἐκεῖνο’’». Ἄς πάρουμε τήν καλή περίπτωση, πού κατά ὑγιή τρόπο στηρίζεται κανείς κάπου. Π.χ. ἕνα παιδί, ὅπως ἦταν παλαιότερα τά πράγματα, ἔνιωθε ὅτι ὁ πατέρας του ἦταν γι᾿ αὐτό τό πᾶν. Καί σκεφτόταν: «Τό λέει ὁ πατέρας μου, μπορεῖ νά τό κάνει». Καί τήν ὥρα πού πήγαινε καί ζητοῦσε κάτι, δέν τό ζητοῦσε σάν νά μήν ἤξερε ὁ πατέρας καί χρειαζόταν νά τόν ὁρμηνεύσει, νά τόν καθοδηγήσει ἐκεῖνο.
Σκεφθεῖτε τώρα στή σχέση μας μέ τόν Θεό! Ἀπόλυτα νά ἐξαρτόμαστε ἀπό τόν Θεό, νά ἔχουμε ἐμπιστοσύνη στόν Θεό καί νά καταφεύγουμε σ᾿ αὐτόν. Ἔτσι θά πιάσει ἡ προσευχή μας, ἔτσι θά ἀποδώσει ἡ ὅλη ἀφοσίωσή μας καί τό ὅλο τρέξιμό μας πίσω ἀπό τόν Χριστό.

Νά προσευχηθοῦμε θερμά: «Θεέ μου, ἐσύ ξέρεις, Παναγία μου, ἐσύ ξέρεις πῶς μπορεῖ νά γίνει κάτι καλό καί στή δική μου ψυχή. Τόσο πολύ τό θέλω, ἀλλά τελικά τό χάνω μέσα ἀπό τά χέρια μου. Bοήθησέ με, Παναγία μου, στήριξέ με, κράτησέ με, ὁδήγησέ με, πάρε με ἀπό τό χέρι· τή δύσκολη ὥρα νά εἶσαι κοντά μου». Καί νά τό ποῦμε αὐτό μέ ὅλη μας τήν εἰλικρίνεια, ὅ,τι κι ἄν στοιχίσει. Τόσο ἀποφασισμένοι νά εἴμαστε πού, βγαίνοντας ἀπό τήν πόρτα, ἄν μᾶς περιμένουν ἄνθρωποι κακοί, ὄχι ἁπλῶς νά μᾶς παιδέψουν, ἀλλά καί νά μᾶς θανατώσουν ἀκόμη, νά τό χαροῦμε, ἄν αὐτό γίνει γιά τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Τόσο ἀποφασισμένοι νά εἴμαστε. Δέν εἶναι ἀστεῖα. Νά τά παίξουμε ὅλα γιά ὅλα. Ἅμα δεῖ ὁ Θεός ὅτι ἔχει νά κάνει μέ ἕναν τέτοιον ἄνθρωπο, θά κάνει τό θαῦμα του. Καί ὑπάρχουν τέτοιες ψυχές –ἐλάχιστες μπορεῖ νά εἶναι– μέ τίς ὁποῖες συνεργάζεται ὁ Θεός. Γιατί νά μήν εἴμαστε καί ἐμεῖς;

Στήν εὐαγγελική περικοπή ὁ Κύριος, καθώς ἕνας πατέρας τόν παρακαλεῖ νά θεραπεύσει τό παιδί του, λέει: Ὦ γενεά ἄπιστος καί διεστραμμένη Κάνει ἐντύπωση τό ὅτι ὁ φιλάνθρωπος, ὁ ἄκακος Κύριος, ἐνῶ ἔχει μπροστά του ἕναν πονεμένο πατέρα, τοῦ ὁμιλεῖ ἔτσι.
Ὁ ἄνθρωπος φτιάχτηκε ἀπό τόν Θεό ἔτσι πού, ὅταν εἶναι σέ φυσιολογική κατάσταση, τόν Θεό ζητάει· ὄχι τίποτε ἄλλο. Χάλασε ὅμως ὁ ἄνθρωπος, ἀλλοιώθηκε πρός τό κακό· εἶναι διεστραμμένος καί ἄπιστος. Αὐτό εἶναι πού τονίζει ὁ Κύριος καί σάν νά τοῦ λέει: «Ἄνθρωπέ μου, ἐγώ ἐδῶ εἶμαι. Ἐγώ ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος σᾶς ἀγαπῶ, καί γι᾿ αὐτό ἔγινα ἄνθρωπος γιά σᾶς, ἱδρώνω καί κουράζομαι γιά σᾶς, καί ἑτοιμάζομαι νά πεθάνω γιά σᾶς. Δέν τό καταλαβαίνετε, δέν τό αἰσθάνεσθε, γιά νά ἀνοίξει ἡ ψυχή σας καί νά πιστέψετε;»
Νά συνειδητοποιήσουμε καλά-καλά ὅτι αὐτό εἶναι τό παράπονο τοῦ Κυρίου καί νά πιστέψουμε ἀληθινά.

Ἡ Παναγία εἶναι ταπεινή, τόσο ταπεινή πού δέν παίρνει ἄλλο. Καί ἀκριβῶς ἐπειδή εἶναι ταπεινή, ρίχνει τό βλέμμα του ὁ Θεός ἐπάνω της καί τῆς ἐμπιστεύεται τή χάρη του, τή χαριτώνει. Ἔτσι, μπορεῖ νά λέει ἡ Παναγία: ὅτι ἐποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατός, νά τό βλέπει αὐτό, νά τό νιώθει καί καθόλου νά μήν τήν ἐπηρεάζει ἀρνητικά αὐτό.
Ποῦ νά συμβεῖ κάτι τέτοιο σέ ἕναν χριστιανό τῆς ἐποχῆς μας; Ποῦ νά ἐμπιστευθεῖ ὁ Θεός κάτι ἀπό τή θεότητά του, κάτι ἀπό αὐτό τό φοβερό μεγαλεῖο πού θέλει νά ἐμπιστευθεῖ σέ κάθε ἄνθρωπο; Πέρα ἀπό τό ὅτι ὁ ἴδιος θά διαλυθεῖ καί δέν θά μπορέσει νά βαστάσει αὐτό τό βάρος, γενικότερα θά φουσκώσει, θά ὑπερηφανευθεῖ, θά γίνει ἀλαζών, θά τερατοποιηθεῖ. Διότι δέν εἶναι ταπεινός ὁ ἄνθρωπος, δέν εἶναι στή βάση του, δέν ἔχει συνείδηση τῆς πραγματικότητός του. Τί πρέπει νά γίνει, λοιπόν; Νά ἀρχίσει σιγά-σιγά νά ταπεινώνεται· καί ἐδῶ εἶναι ὅ,τι χρειάζεται ἡ Παναγία.

Νά προσφέρουμε τόν ἑαυτό μας στόν Θεό, νά συγκατατεθοῦμε ὅπως ἡ Παναγία μέ τήν ἔννοια: «Ἀνάλαβέ με, Θεέ μου, καί ὁδήγησέ με ἐσύ», ἀλλά καί μέ τήν ἔννοια ὅτι πιστεύουμε ἀπόλυτα πώς αὐτό πού θέλει ὁ Θεός θά τό κάνει μέσα μας –οὐκ ἀδυνατήσει παρά τῷ Θεῷ πᾶν ῥῆμα. Ἔτσι, ὡς ἄλλοι δοῦλοι τοῦ Θεοῦ νά τοῦ δώσουμε ὅλη τήν ψυχή μας διά τῆς πίστεως, τῆς ὑπακοῆς, τῆς ἀγάπης, τῆς ἀφοσιώσεως. Βέβαια, δέν εἶπε ἡ Παναγία: Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά τό ῥῆμά σου, καί τέλειωσαν ὅλα· τότε ἄρχισαν ὅλα. Ἀπό ἐκεῖ καί πέρα πόσα πέρασε, ἕως ὅτου νά ἔρθει ἡ ὥρα πού ἐκοιμήθη καί ἦρθε ὁ Υἱός της νά πάρει τήν ψυχή της στόν οὐρανό, ὅπως θά γίνει μέ τόν καθένα μας! Τί θά περάσουμε ὁ Θεός ξέρει. Ἀλλά ἐμεῖς νά μείνουμε ἀκλόνητοι στήν ὑπόσχεση πού δίνουμε στόν Θεό, ἀπόλυτα πεπεισμένοι ὅτι ὁ Κύριος θά μᾶς περάσει ἀπό ὅλα καί θά μᾶς ὁδηγήσει στή σωτηρία.

Ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες νά σκεφτοῦμε σοβαρά: Οἱ ἐχθροί μας, βέβαια, δέν μᾶς λυποῦνται καί κάνουν ὅ,τι κάνουν. Ἀλλά πῶς ὁ Θεός, ἡ Παναγία τούς ἀφήνουν; Ὁπωσδήποτε, ὁ Θεός μᾶς πονάει, δέν θέλει νά ὑποφέρουμε, ἡ μητέρα του ἀκόμη πιό πολύ. Καί ὅμως, τόσα γίνονται, καί δέν ξέρουμε τί θά γίνει στό μέλλον. Πιστεύω ὅτι φταῖμε καί χρειάζεται νά μετανοήσουμε. Πέσαμε σέ μιά φοβερή πλάνη. Προπαντός στά χρόνια μας φαίνεται πάρα πολύ αὐτό πού κυρίευσε τούς ἀνθρώπους. Ναί μέν τρέχουν στήν Παναγία, ζητοῦν τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ, ἀλλά οὔτε λόγος γιά μετάνοια, οὔτε λόγος ὅτι ἁμαρτήσαμε, ὅτι κάπου σφάλλουμε. Τίποτε! Τί γίνεται; Αὐτό, φαίνεται, εἶναι μιά ἀρρώστια καί μιά ἐπιτυχία τοῦ διαβόλου. Ὁρισμένες ψυχές πρόθυμα κάνουν κάποιον κόπο, νά προσευχηθοῦν, ἄς ποῦμε· ἀλλά καμιά αἴσθηση ὅτι ἔσφαλαν, ὅτι ἁμάρτησαν, ὅτι ἔκαναν τό θέλημά τους καί ὄχι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Αὐτό νά προσέξουμε, ἀδελφοί μου.

Ὁ ἀββᾶς Δωρόθεος φρονεῖ ὅτι τό πᾶν εἶναι ἡ ταπείνωση. Σέ ὅποια κατάσταση κι ἄν βρίσκεσαι –ἔγινε τοῦτο, ἔγινε ἐκεῖνο– ταπεινώσου. Δέν χρειάζεται νά ἔχει κανείς ἄλλες ἀρετές γιά νά ταπεινωθεῖ· ὄχι. Ἴσα-ἴσα, οἱ ἁμαρτίες, τά πάθη, ἡ ὅλη ἀκαταστασία βοηθοῦν νά ταπεινωθεῖ κανείς. Καί ὅταν ταπεινωθεῖς, ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ὅπως μιά γλάστρα: βάζεις στή γλάστρα χῶμα καί ἐκεῖ φυτεύεις ὅ,τι θέλεις.
Κάνεις μετάνοιες, κάνεις προσευχές, κάνεις ἀγρυπνίες, ἀλλά, ἄν δέν νοιάζεσαι νά ἔχεις ταπεινοφροσύνη μέσα σου, δέν ὠφελεῖσαι. Ὅταν κανείς κάνει διάφορα πνευματικά πράγματα, ἄν δέν προσέξει, ὑπερηφανεύεται. Ἐνῶ ὁ ταπεινός δέν θά θυμώσει ποτέ, δέν θά ὀργιστεῖ, δέν θά ἀδικήσει, δέν θά κατακρίνει, δέν θά γλεντάει τή ζωή. Μέ τήν ταπεινοφροσύνη καί ὅλες οἱ ἀρετές θά ἔρθουν στήν ψυχή σου καί εἶναι ἀσφαλισμένη ἡ ψυχή σου.