Κάνει ἐντύπωση ἡ περίπτωση τῆς ἁγίας Πρόκλης. Τήν ὥρα πού δίκαζε ὁ σύζυγός της ὁ Πιλάτος τόν Χριστό, τοῦ ἔστειλε μήνυμα: «Μήν κάνεις τίποτε στόν ἄνθρωπο αὐτόν· πολλά ἔπαθα καθ᾿ ὅλη τή διάρκεια τῆς νύχτας ἐξαιτίας του». Δέν ξέρουμε τί ἔπαθε ἡ σύζυγος τοῦ Πιλάτου. Ἀλλά ὅλα αὐτά δείχνουν ὅτι γινόταν μέσα της ἐργασία, ὥστε αὐτή τελικά νά τοποθετηθεῖ ἔτσι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ πού νά δεχθεῖ τό δῶρο τῆς πίστεως. Καί ἀπό ἐκεῖ καί πέρα ἔγινε τοῦ Χριστοῦ, ἔγινε ἁγία. Τό θέμα εἶναι τί θά δεῖ ὁ Κύριος βαθιά στήν ψυχή σου. Θά δεῖ εἰλικρίνεια, εὐθύτητα, ἀληθινό πόθο καί ἀληθινή ἐπιθυμία νά βρεῖς τόν Θεό, νά σέ βρεῖ ὁ Θεός, νά πιστέψεις, νά ἀνταποκριθεῖς στήν ἀγάπη του, νά τόν ἀκολουθήσεις, νά ἁγιασθεῖς; Ὅταν τό δεῖ αὐτό ὁ Κύριος, τότε δίνει τήν πίστη· δίνει ὅλο ἐκεῖνο πού χρειάζεται νά ὑπάρχει μέσα στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου γιά νά ἀκολουθήσει τόν δρόμο τοῦ Θεοῦ, νά ἀνταποκριθεῖ καί νά σωθεῖ.

Πρέπει νά εὐχόμαστε νά πηγαίνει καλά ἡ πατρίδα μας, νά εἶναι ἐλεύθερη ἡ πατρίδα μας. Πολλές φορές κινδύνευσε, πολλές φορές πέρασε δυσκολίες. Αἰῶνες ἔμεινε κάτω ἀπό τόν ζυγό τῶν Τούρκων, καί κάποια χρόνια τῶν Ἰταλῶν, τῶν Γερμανῶν, τῶν Βουλγάρων.
Ἀξίζει, λοιπόν, καί νά προσευχόμαστε γι᾿ αὐτό, ἀλλά καί νά συμβάλλουμε, νά κάνουμε ὅ,τι εἶναι δυνατόν, γιά νά εἶναι πάντοτε ἐλεύθερη ἡ πατρίδα μας. Διότι ὅταν εἶναι ἐλεύθερη ἡ πατρίδα μας, καί ἐμεῖς ὡς χριστιανοί εἴμαστε πιό ἐλεύθεροι νά κάνουμε τά χριστιανικά μας καθήκοντα. Εἶναι πιό ἄνετη ἡ ὅλη σχέση μας καί κοινωνία μας μέ τόν Χριστό.
Ὁ Θεός ὅρισε, κανόνισε νά εἶναι ἔτσι οἱ ἄνθρωποι πάνω στή γῆ, χωρισμένοι σέ ἔθνη, σέ κράτη. Γι᾿ αὐτό εἶναι εὐλογημένη ἀπό τόν Θεό ἡ ἀγάπη πρός τήν πατρίδα. Καί ἡ ὑπεράσπιση τῆς ἐλευθερίας τῆς πατρίδας εἶναι ἐπίσης εὐλογημένη ἀπό τόν Θεό.

Ἔπεσε στήν ἁμαρτία ἡ Μαρία, ἡ ἀνεψιά τοῦ ἁγίου Ἀβραμίου. Καί ἅμα πέσει κανείς, χάνεται. Ἀλλά μέσα στό ὅλο μυστήριο τῆς σωτηρίας γιά τόν καθένα, ἐκ τῶν ὑστέρων φαίνεται ὅτι καλά πού ἔπεσε, διότι τελικά βγῆκε σέ καλό· ἀλλιῶς, δέν θά ἄφηνε ὁ Θεός νά πέσει. Ἡ Μαρία ἐδῶ ὄχι μόνο βρέθηκε σέ ἀδυναμία καί ἁμάρτησε, ἀλλά αὐτό ἔγινε ἀφορμή νά πάει σέ ἕναν κακόφημο οἶκο καί νά ἁμαρτάνει ἀσύστολα. Καί ὁ θεῖος της, μόλις τό ἔμαθε, ντύθηκε στρατιωτικά, πῆγε, τή βρῆκε καί τήν ἔπεισε νά φύγει ἀπό ἐκεῖ καί νά ἐπιστρέψει πάλι στό ἀσκητήριό της. Καί ἡ Μαρία ἁγίασε. Μερικές ψυχές, ὅσο καλή διάθεση καί πείρα κι ἄν ἔχουν καί ὅσο ἀγώνα κι ἄν κάνουν, τελικά παίρνουν τά πράγματα ἀρνητικά, ὅταν συμβεῖ νά ἁμαρτήσουν θανάσιμα. Βέβαια, δείχνουν ὅλα ὅτι εἶσαι χαμένος, ἄν δέν ἐπιστρέψεις στόν Θεό. Καί ἐσύ ἐπιστρέφεις στόν Θεό. Μεῖνε ἐκεῖ λοιπόν σταθερός, καί θά γίνει τό θαῦμα τό μεγάλο.

Δέν ἔχω τήν παραμικρή ἀμφιβολία, ἀδελφοί μου, ὅτι ὅλα, καί τίς ψυχοπαθολογικές καταστάσεις, τά ἐπιτρέπει ὁ Θεός. Ὅπως ἐπιτρέπει τίς ἀρρώστιες, π.χ., νά κρυολογήσεις ἤ νά σπάσεις τό πόδι σου, ἔτσι ἐπιτρέπει καί αὐτά στόν σύγχρονο ἄνθρωπο, καθώς μέ τή ζωή πού κάνει, τά εὐνοεῖ. Ὅμως, ὁ Θεός ἐπιτρέπει τό αἴσθημα μειονεξίας, τή μελαγχολία, τή σχιζοφρενική κατάσταση τελικά γιά τή σωτηρία μας. Ἐκεῖνος στόν ὁποῖο συμβαίνουν αὐτά, χρειάζεται πρῶτα-πρῶτα νά συμβουλευθεῖ, νά ρωτήσει καί νά ἔχει τό κουράγιο νά καταλάβει σέ ποιά κατάσταση εἶναι.
Δέν πειράζει πού τυχόν ἔχεις τέτοια βιώματα μέσα σου. Αὐτά φέρνουν πολύ καλό. Ὁπότε, δέν τρομάζει κανείς. Ἥσυχα-ἥσυχα κάθεται καί ἀκούει πῶς ἔχουν τά πράγματα, καταλαβαίνει, ἀποκτᾶ αὐτογνωσία, μαθαίνει γιά ποιόν λόγο εἶναι ἔτσι καί τί στάση νά τηρήσει, πῶς νά κάνει τήν ὑπομονή του. Καί μετά αὐτά βγαίνουν ὄντως σέ καλό.

Πολύ δρόμο ἔχουμε νά κάνουμε καί δέν ἔχουμε τήν πολυτέλεια νά καθυστεροῦμε· ἀκόμη καί φυσιολογικό νά εἶναι τό τέλος μας, καί πάλι δέν προφταίνουμε. Κάποιος μοῦ ἔγραφε: «Δύο ζωές μοῦ χρειάζονται· μία γιά νά ξεριζωθοῦν τά ἀρρωστημένα στοιχεῖα καί μία γιά νά κάνω τόν πνευματικό μου ἀγώνα». Πάντως, ὁ Θεός ἔχει τόν τρόπο καί τά ἀρνητικά ἀκόμη νά ἀξιοποιηθοῦν, ὥστε νά γίνουν ὅλα σέ μία ζωή. Ἀρκεῖ νά ταπεινωθεῖ ὁ ἄνθρωπος, νά ἔχει ἐμπιστοσύνη στόν Θεό καί νά κάνει ὑπακοή. Καί βέβαια, ὑπακοή καί θέλημα δέν μποροῦν νά συνυπάρχουν. Δέν γίνεται νά αἰχμαλωτίζεσαι κάθε τόσο ἀπό τό θέλημά σου. Αὐτό σημαίνει ὅτι δέν ἀξιοποίησες τήν ὑπακοή. Μέ τήν ὑπακοή, τήν ἐμπιστοσύνη, τήν ταπείνωση, ὅλα τά ἀρνητικά βιώματα μποροῦν νά βγοῦν σέ καλό. Ἐκεῖ πού νομίζει, ἑπομένως, κανείς ὅτι τοῦ χρειάζονται δύο ζωές, ὅταν ἀξιοποιεῖ τή μία ζωή, τοῦ χρειάζεται τελικά μισή ζωή.

Ὁ πλούσιος τῆς παραβολῆς λέει: «Ἄν στείλεις τόν Λάζαρο, θά πιστέψουν τά ἀδέλφια μου». Ὁ Κύριος ὅμως βάζει στό στόμα τοῦ Ἀβραάμ τήν ἀπάντηση: Εἰ Μωυσέως καί τῶν προφητῶν οὐκ ἀκούουσιν οὐδ᾿ ἐάν τις ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ πεισθήσονται.
Ὅλοι θά θέλαμε νά ἐρχόταν κάποιος γνωστός ἀπό τήν ἄλλη ζωή ἤ νά γίνουν κάποια θαύματα, ὥστε νά ἐντυπωσιάσουμε, λίγο νά ἐνισχυθοῦμε, νά μποροῦμε νά σταθοῦμε καί ἀπέναντι στούς ἄλλους πού πολεμοῦν τόν χριστιανισμό, νά ἔχουμε ἐπιχειρήματα. Ἔτσι νομίζουμε. Σάν νά εἶναι ὁ καημός μας αὐτός: «Ἄχ, δέν θά κάνει τίποτε ὁ Θεός;» Δέν εἶναι αὐτό τό θέμα. Ὁ καθένας μας χωρίς ἐξαίρεση, διά τῆς πίστεως καί διά τῆς χάριτος, μπορεῖ –εἶναι θέμα βουλήσεως τοῦ ἀνθρώπου– νά γνωρίσει ὅλες τίς ἀλήθειες τοῦ Εὐαγγελίου, καί αὐτές πού θά συναντήσουμε μετά θάνατον. Νά τίς πιστέψεις σάν νά πῆγες καί νά ἦρθες. Ἔτσι γίνεσαι ἄξιος τοῦ Θεοῦ.

Τήν ὥρα πού ἐπιτρέπει ὁ Θεός νά σοῦ συμβεῖ κάτι, θά ζήσεις μέσα σου μακελειό ὁλόκληρο. Αὐτό δέν εἶναι ἁπλῶς ἕνα κάτι πού σέ ζόρισε, σέ παίδεψε, σέ ἔθλιψε. Ἄν προσέξεις καλύτερα καί ἄν τό ἀξιοποιήσεις αὐτό, βλέπεις ὅτι: «Ἄν δέν εἶχε ἔρθει αὐτό τό πράγμα, ἐγώ θά ἤμουν σέ ἄγνοια. Δέν θά εἶχα τή γνώση τοῦ ἑαυτοῦ μου πού ἔχω τώρα. Δέν θά εἶχα τό βίωμα πού ἔχω τώρα μετά ἀπό τό πάθημα αὐτό, καθώς, ἤθελα δέν ἤθελα, ταπεινώθηκα, ἔνιωσα τόν Θεό καλύτερα· ἤθελα δέν ἤθελα, ἦρθε μιά μετάνοια στήν ψυχή μου· μοῦ στράγγισε αὐτό τό πάθημα τήν ψυχή μου καί βγῆκε ὅλο τό δηλητήριο ἀπό μέσα». Αὐτό εἶναι προκοπή. Διά πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ. Δέν εἴμαστε ἀγγελούδια, καί ἁπλῶς ἀφήνει ὁ Θεός νά πάθουμε. Ἐκεῖ, παθαίνοντας θά πέσουν τά λέπια ἀπό πάνω μας· κυρίως-κυρίως θά πάρουμε ἀπόφαση νά ἀφήσουμε τό ἐγώ, ὅλο αὐτό πού ἀντιστρατεύεται τόν Θεό.