Οἱ πρῶτοι χριστιανοί ἔλαβαν τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τήν ἡμέρα πού βαπτίσθηκαν, καί συγχώρησε ὁ Θεός τίς ἁμαρτίες τους. Καί ἀρχίζουν πλέον τή νέα ζωή. Γι᾿ αὐτό, καθώς τούς δίνει τή δύναμη καί τήν ἔμπνευση ἡ χάρη, πρέπει νά τηροῦν τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ μέ πολλή ἀγάπη, μέ πολύ ζῆλο, ὥστε, ἕως ὅτου νά φύγουν ἀπό τόν κόσμο, νά φθάσουν στό καθ᾿ ὁμοίωσιν· γιατί αὐτός εἶναι ὁ λόγος γιά τόν ὁποῖο ὑπάρχει κανείς σ᾿ αὐτόν τόν κόσμο. Ἐμεῖς ἔχουμε λάβει τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέ τό βάπτισμα, μέ τό χρίσμα, ἀλλά ὅποιος εἶναι λίγο ἔντιμος δέν θά δυσκολευτεῖ νά παραδεχθεῖ: «Θεέ μου, ἐγώ μέχρι σήμερα ὄχι μόνο δέν ἔζησα παρακινούμενος ἀπό τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἔτσι πού νά τηρῶ τίς ἐντολές σου, ὥστε νά φτάσω στό καθ᾿ ὁμοίωσιν, ἀλλά ἀδιαφόρησα, καί ἡ ζωή μου πολλές φορές ἦταν τέτοια, πού ἔδιωξα τή χάρη. Μετανοῶ καί βάζω καινούργια ἀρχή».

Δέν εἶναι ὅπως τά ἄλλα πράγματα ἡ σχέση μας μέ τόν Θεό. Ὁ Θεός μᾶς θέλει κατά ἀποκλειστικό τρόπο. Τελείωσε! Δέν μπορεῖς λίγο νά εἶσαι χριστιανός, μόνο ἕνα μέρος τοῦ ἑαυτοῦ σου νά δίνεις στόν Θεό. Δέν γίνεται αὐτό. Ἤ ὅλος θά δοθεῖς ἤ καθόλου.
Ἡ πορεία πρός τήν ἁγιότητα, ἡ πορεία πρός τή μίμηση τῶν ἁγίων δέν εἶναι μιά πολυτέλεια. Δέν μπορεῖς νά σταθεῖς ὡς χριστιανός, ἐάν δέν πορεύεσαι πρός τά ἐκεῖ. Βέβαια, ὁ Θεός ξέρει πόσο θά προχωρήσεις, σέ τί μέτρα θά ἀνεβεῖς πνευματικά, ἀλλά ἡ πορεία εἶναι ἡ ἴδια. Δέν εἶναι ἄλλος λιγότερο καί ἄλλος περισσότερο χριστιανός. Ὅλοι οἱ χριστιανοί εἶναι τῆς αὐτῆς ποιότητος. Ἄλλο τώρα πόσο θά κατοικήσει στόν ἕνα ἡ χάρη καί πόσο στόν ἄλλο, πόση θά εἶναι ἡ κοινωνία τοῦ ἑνός μέ τόν Θεό καί πόση τοῦ ἄλλου, πόσο θά προχωρήσει ὁ καθένας σέ μέτρα ἁγιότητος. Ἀλλά ποιοτικά, χριστιανός εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι ὅ,τι εἶναι καί ὁ ἅγιος.

Θέλεις νά εἶσαι χριστιανός –νά κάνεις τήν προσευχή σου, νά ζεῖς μέ τόν φόβο τοῦ Θεοῦ, νά ἔχεις τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ– ἀλλά νά μήν ἀπαρνηθεῖς τόν ἑαυτό σου. Δέν γίνεται ἔτσι. Κάνουμε μεγάλο λάθος πού δέν προσέχουμε τί λέει ὁ Χριστός καί περιμένουμε ἁπλῶς νά μᾶς πεῖ ὁ ἑαυτός μας: «Τώρα ἔχεις τή διάθεση νά πᾶς νά προσευχηθεῖς· νά προσευχηθεῖς. Τώρα αἰσθάνεσαι τήν ἀνάγκη νά πᾶς στήν ἐκκλησία· νά πᾶς στήν ἐκκλησία. Τώρα αἰσθάνεσαι τήν ἀνάγκη νά διαβάσεις, νά κάνεις κάποια ἐντολή τοῦ Χριστοῦ· νά κάνεις ἔτσι». Ἐνεργεῖς κατ᾿ αὐτόν τόν τρόπο, ἀλλά ἐπειδή σοῦ ἀρέσει, ἐπειδή σέ βολεύει. Δέν πῆρες τήν ἀπόφαση, μπορεῖς δέν μπορεῖς, νά κάνεις αὐτό πού λέει ὁ Χριστός. Ἄν ὅμως πῆρες τήν ἀπόφαση αὐτή, μή φοβᾶσαι. Ἄς σέ τραβάει ὁ ἐχθρός, ἄς σέ τραβάει ὁ παλαιός ἄνθρωπος, ὁ ὅλος ἑαυτός σου πρός τό ἀρνητικό, πρός τό ἀντίθετο. Δέν θά τοῦ δίνεις σημασία. Αὐτό ἄν κάνεις, εἶναι τό ἁγιότερο πράγμα.

Οἱ ἅγιοι, οἱ πατέρες, πρῶτα ἐποίησαν καί ὕστερα δίδαξαν. Δέν μᾶς ἐπηρεάζει ὅμως ἡ βιοτή τους, δέν μᾶς ἀγγίζει, δέν μᾶς παρακινεῖ νά τούς μιμηθοῦμε, νά κάνουμε καί ἐμεῖς ὅ,τι ἔκαναν ἐκεῖνοι. Νά ἀφήσουμε δηλαδή τά θελήματά μας καί νά κάνουμε τό θέλημα τοῦ Θεοῦ· νά ἀπαρνηθοῦμε τόν ἑαυτό μας καί νά ὑπακούσουμε στόν Θεό. Εἴμαστε θύματα τῶν θελημάτων μας. Καί μάλιστα κάποιοι εἶναι θύματα μέχρι τοῦ σημείου νά κάνουν βαριές ἁμαρτίες. Νά μᾶς φυλάξει ὁ Θεός! Φαίνεται ὅτι ὀργιάζει τό κακό, ἡ ἁμαρτία, καί δέν ἀφήνει κανέναν· σαρώνει τούς πάντες. Ἀλλά καί στήν περίπτωση πού κάνεις τό πιό ἅγιο πράγμα, ἄν αὐτό εἶναι θέλημά σου, δέν τό θέλει ὁ Θεός.
Γι᾿ αὐτό, ἀνά πᾶσαν στιγμήν στήν πράξη νά λέμε αὐτό πού εἶπε ὁ Κύριος: Οὐ ζητῶ τό θέλημα τό ἐμόν ἀλλά τό θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρός. Αὐτό κατά κανόνα μέσα στήν ὑπακοή μπορεῖ νά γίνει μέ ἀσφάλεια.

Θυμᾶμαι, τό καλοκαίρι ἀφήναμε τό ζῶο νά βοσκήσει, δένοντάς το σέ ἕναν πάσσαλο μέ ἕνα σχοινί 15-20 μέτρων. Ἔτσι, τό ζῶο μποροῦσε νά κινηθεῖ μέσα σέ κάποια τετραγωνικά μέτρα, γιά νά βοσκήσει. Περιορίζοντας κατ᾿ αὐτόν τόν τρόπο τήν ἐλευθερία του, ἦταν σίγουρο ὅτι δέν θά τό χάσουμε. Ἀλλά καί τό ἴδιο τό ζῶο, τό ἥμερο, συνηθίζει καί θέλει νά ἔχει ἕνα ἀφεντικό, διότι εἶναι σίγουρο ἔτσι ὅτι θά τό πάει στόν στάβλο, θά τοῦ δώσει νά φάει, θά τό περιποιηθεῖ.
Στά πνευματικά θέματα, πάρα πολλοί εἶναι κάπως παγιδευμένοι. Ἄλλος ἔχει κόμπλεξ, ἄλλος ψυχικά τραύματα, ἄλλος ὑποσυνείδητες καταστάσεις. Αὐτά πράγματι βασανίζουν τόν ἄνθρωπο, τόν τυραννοῦν, ἀλλά τελικά τόν σώζουν. Νομίζω ὅτι στίς ἡμέρες μας ὁ Θεός ἐπιτρέπει ὅλες αὐτές τίς ψυχολογικές ἀρρώστιες γιά τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου· γιά νά τόν ἔχει «δεμένο», ὥστε νά μή φεύγει ἀπό τόν Θεό.

Ἡ Παναγία εἶναι παρούσα σέ ὅλες τίς ἀκολουθίες, εἰδικά στή θεία Λειτουργία. Μόλις γίνει ὁ καθαγιασμός τῶν Τιμίων Δώρων, ὁ λειτουργός ἱερέας θά πεῖ: Ἐξαιρέτως τῆς Παναγίας ἀχράντου… καί ὁ ψάλτης ψάλλει τό: Ἄξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς… Ἐξαιρετικά ἐνθυμούμαστε ἐκείνη τήν ὥρα τήν Παναγία. Παρούσα, δηλαδή, ἡ Παναγία σ᾿ αὐτή τήν πιό ἱερή στιγμή.
Ἐκείνη τήν ὥρα ὁ ἱερέας ἔρχεται μπροστά στήν Ἁγία Τράπεζα καί ὑψώνει τό ἀντίδωρο. Τί εἶναι τό ἀντίδωρο; Ὅλα μαζί τά πρόσφορα πού ἦρθαν στήν ἐκκλησία σάν νά ἦταν ἕνα πρόσφορο, ἀπό τό ὁποῖο βγῆκε ὁ ἀμνός, πού ἔγινε Σῶμα Χριστοῦ. Ὅλο τό ὑπόλοιπο εἶναι ἡ Παναγία· διότι ὁ Χριστός βγῆκε ἀπό τό σῶμα τῆς Παναγίας. Αὐτό κόβεται ὡς ἀντίδωρο καί προσφέρεται στούς πιστούς. Ἡ ὕψωση ἐκείνη τήν ὥρα δέν εἶναι εὐλογία τοῦ ἀντιδώρου –τό ἀντίδωρο εἶναι εὐλογημένο– ἀλλά ἔτσι ὑψώνουμε, τιμοῦμε τήν Παναγία.

Οἱ ἄνθρωποι σήμερα ἀγαποῦν τήν εὐχαρίστηση, τή διασκέδαση, τίς ἀσχολίες· δυσκολεύονται νά μείνουν μόνοι μέ μόνο τόν ἑαυτό τους. Ἡ ζωή στόν κόσμο εἶναι ἔτσι, πού καταφέρνει κανείς καί ξεφεύγει ἀπό αὐτό. Ὅταν ὅμως κανείς μπεῖ σέ μοναστήρι καί ἀρχίσει τόν πνευματικό ἀγώνα, θέλει δέν θέλει θά ἔρθει ἀντιμέτωπος μέ τόν ἑαυτό του. Δέν γίνεται διαφορετικά· ἀλλιῶς, θά φυτοζωεῖ. Ἡ δυσκολία εἶναι νά τό δεχθεῖ κανείς αὐτό: «Ἄχ, Θεέ μου, τί ἔχω μέσα μου καί δέν τό ἤξερα, καί δέν θέλω νά τό δῶ». Καί φυσικά νά μήν ἀνησυχήσει, νά μήν ταραχθεῖ, νά μή φοβηθεῖ. Ὁ Θεός τό ξέρει πολύ πρίν τό γνωρίσουμε ἐμεῖς. Δέν μποροῦν νά προχωρήσουν τά πράγματα σάν νά μή συμβαίνει τίποτε· θά δοκιμασθεῖς. Ἀλλά ἔτσι ὠφελεῖται κανείς, ἐπειδή ἀκριβῶς νιώθει νά χαλοῦν συνέχεια τά δικά του, νά γκρεμίζονται. Ναί, τότε γίνεται ἡ πίστη πιό ἀληθινή μέσα του, καί τότε κτίζεται τό οἰκοδόμημα τοῦ Θεοῦ πιό καλά μέσα του.