Ἐκεῖνο τό ὁποῖο χρειάζεται εἶναι νά εἴμαστε ἀληθινοί ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Δέν ἀρκεῖ ἁπλῶς νά ποῦμε: «Πώ πώ, χάλασε ὁ κόσμος, τί κόσμος εἶναι αὐτός!» Ἀλλά νά ποῦμε: «Πώ πώ, Θεέ μου, τώρα ἀρχίζω καί καταλαβαίνω γιατί τάχα, ἐνῶ προσευχόμαστε, ἐσύ δέν ἐπεμβαίνεις μέ τή δύναμή σου. Πῶς νά ἐπέμβεις, τέτοιοι πού εἴμαστε, καί ἐμεῖς ἀκόμη οἱ χριστιανοί!» Καί ἄν ἀποφασίσουμε νά τό κάνουμε αὐτό, θά ἔρθει ἀληθινή μετάνοια στήν ψυχή μας, ἀληθινή κατάσταση στήν ψυχή μας. Καί μπορεῖ ὁ Θεός νά βρεῖ κάποιες ψυχές καί νά μπορέσει νά στηριχθεῖ σ᾿ αὐτές, ἄν μπορῶ νά τό πῶ αὐτό. Διότι ὅλα γίνονται γιά τόν ἄνθρωπο, ἀλλά σέ συνεργασία μέ τόν ἄνθρωπο. Καί ἄν βρεθοῦν κάποιοι ἄνθρωποι, πού μέσα ἀπό ὅλα αὐτά πού συμβαίνουν σταθοῦν ἀληθινά ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί πάρουν τή σωστή στάση, μπορεῖ ὁ Θεός νά στηριχθεῖ σ᾿ αὐτούς, καί ἡ ὀργή του νά μετατραπεῖ σέ ἔλεος. Νά τό προσέξουμε αὐτό. Νά εἴμαστε ἀληθινοί.

Ἔλεγε ἕνας πατέρας στόν γιό του: «Βρέ παιδί μου, δέκα κάνεις, ἑκατό χαλᾶς». Αὐτό εἶχε καί μιά ἀλήθεια. Ἄν προσέξουμε, θά δοῦμε ὅτι, εἴτε μέ τό νά ξεχνοῦμε εἴτε μέ τό νά εἴμαστε βιαστικοί καί ἀπρόσεκτοι, ἕνα τέτοιο πνεῦμα ἐκδηλώνουμε. Ἄλλο εἶναι, ἔπεσε ἕνα χαρτί κάτω, σκύβεις, τό παίρνεις καί τό βάζεις στή θέση του, καί ἄλλο εἶναι, τό ἀφήνεις ἐκεῖ, πέφτει ὕστερα ἄλλο, ὕστερα ἄλλο, καί γίνεται ἄνω κάτω ὁ χῶρος.
Ἔτσι εἶναι καί στά πνευματικά. Ἄς ποῦμε, ὡς ἄνθρωπος συνηθισμένος περνᾶς μιά δυσκολία· ἦρθε ὁ πειρασμός. Μήν τόν ἀφήνεις νά χρονίσει. Ἐάν ἔχεις τή δυνατότητα, καί ἄν ὁ πειρασμός εἶναι τέτοιος πού δέν σηκώνει ἀναβολή, νά τό ἐξομολογηθεῖς. Πάντως, ὁ καθένας μπορεῖ, ὅ,τι κι ἄν τοῦ συμβαίνει, νά πάρει ἀφορμή ἀπό αὐτό γιά νά προσευχηθεῖ. Ἄν δέν μπορεῖς νά ἀποσυρθεῖς κάπου, προσευχήσου ἐκεῖ πού εἶσαι. Ἀκούει ὁ Θεός.

Κατά κανόνα, ἐφόσον ἔχει σώας τάς φρένας ὁ ἄνθρωπος, πρέπει νά πάρει στάση τέτοια: νά συναισθανθεῖ ὅτι εἶναι πλάσμα τοῦ Θεοῦ. Ὅταν κανείς δέν ἔχει σώας τάς φρένας, ὅπως καί νά ἔχει τό πράγμα, πάει κατευθείαν στόν παράδεισο, καθώς δέν περιμένει τίποτε ἀπό αὐτόν ὁ Θεός. Ἀλλά ὅταν λειτουργεῖ ὁ νοῦς καί μπορεῖ ἑπομένως κανείς νά σκεφθεῖ, ὅση δυσκολία κι ἄν ἔχει ἔτσι ἤ ἀλλιῶς, πρέπει νά ἐπιμείνει νά ζητάει τόν Χριστό, νά κρούει τή θύρα τοῦ ἐλέους του, νά ἐπιμείνει νά κινεῖται πρός τό καλό καί ὄχι πρός τό κακό. Ὄχι βέβαια μέ τήν ἔννοια ὅτι θά σώσει ὁ ἴδιος τόν ἑαυτό του. Ἄν δέν ἔρθει ἡ χάρη νά σέ σώσει, δέν σώζεσαι, καί ἄν δέν σέ κάνει καλό ἡ χάρη, δέν γίνεσαι καλός. Ἀλλά κινεῖσαι, ὅσο μπορεῖς ἀνθρωπίνως, πρός τά ἐκεῖ, καί ὁ Κύριος ἐπιβλέπει ἐπί τήν ταπείνωσίν σου, ὅπως λέει ὁ ψαλμωδός: Ἴδε τήν ταπείνωσίν μου καί τόν κόπον μου καί ἄφες πάσας τάς ἁμαρτίας μου.

Δέν μπορεῖ νά νοηθεῖ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, μυστήρια, σωτηρία τῶν ἀνθρώπων χωρίς τήν παρουσία τῆς Παναγίας. Ὁ Θεός θέλησε νά γίνει ἄνθρωπος καί νά πάθει ὡς ἄνθρωπος, γιά νά σώσει τόν κόσμο· ἀλλά ἡ ἀρχή ἔγινε ἀπό τήν Παναγία. Ὁ Χριστός κυοφορήθηκε μέσα στήν κοιλία της, γεννήθηκε καί ἀνατράφηκε ἀπό τήν Παναγία, μέχρις ὅτου νά μεγαλώσει, γιά νά κάνει τό ἔργο γιά τό ὁποῖο ἦρθε.
Ὅλα λοιπόν ξεκινοῦν ἀπό τήν Παναγία. Εἶναι ἡ πρώτη. Καί πρῶτα αὐτήν μνημονεύουμε –ὅταν κάνουμε ἀπόλυση σέ κάθε ἀκολουθία– ἀκόμη καί ἀπό τόν σταυρό τοῦ Χριστοῦ. Διότι ὁ Χριστός, πού ἔπαθε πάνω στόν σταυρό ὡς ἄνθρωπος καί τόν ἁγίασε, τόν ἑαυτό του τόν πῆρε ἀπό τήν Παναγία. Καί δέν τέλειωσε αὐτό, ἀλλά σάν νά τόν παίρνει συνέχεια τόν ἑαυτό του ἀπό τήν Παναγία. Εἶναι ἕνα μυστήριο αἰώνιο αὐτό.

Ὁ Πέτρος πρόσεξε τά κύματα, ἄρχισε νά καταποντίζεται καί ἀμέσως ἔκραξε: Κύριε σῶσόν με Καί ὁ Κύριος ἀμέσως ἅπλωσε τό χέρι, τόν ἔβγαλε ἀπό τό βύθισμα, τόν ἔσωσε. Ἀλλά δέν τόν ἄφησε ἔτσι. Τοῦ λέει: Ὀλιγόπιστε εἰς τί ἐδίστασας; Ἀπό τό ἕνα μέρος ὁ Πέτρος εἶναι ἄνθρωπος, καί μέσα στήν ἀνθρώπινη ἀδυναμία δικαιολογεῖται. Ἀπό τό ἄλλο μέρος ὅμως δέν δικαιολογεῖται νά ὀλιγοπιστεῖ, γι᾿ αὐτό καί ὁ Κύριος τόν ἐλέγχει.
Ἔτσι εἶναι ἡ ζωή ὅλων μας, ὅπως τῶν μαθητῶν καί τοῦ Πέτρου. Τί ὡραῖα θά εἶναι νά εἴμαστε μέ τόν Κύριο, νά ἐνθυμούμαστε τόν Κύριο, νά τόν πιστεύουμε, νά τόν ἀκοῦμε· νά ἔχουμε τή βεβαιότητα ὅτι πάντα θά εἶναι μαζί μας, ἀλλά καί συχνά πυκνά νά ἀκοῦμε τήν ἐλεγκτική φωνή του: «Γιατί ἐδειλίασες; Γιατί ὀλιγοπίστησες; Γιατί φοβήθηκες; Γιατί δίστασες;» Καί ὅ,τι κι ἄν συμβεῖ, τελικά πάλι νά γυρίζουμε στόν Κύριο.

Ἡ ἁγία Θεοδώρα δέν δίστασε, καθώς ἔδειξαν τά πράγματα ὅτι ἦταν καλό νά ἔρθει στή Θεσσαλονίκη, νά ἔρθει. Δέν τή δέσμευσε τό ὅτι ἀπό κάπου ἀλλοῦ καταγόταν καί πῶς νά ἔρθει ἐδῶ μέ τά μέσα ἐκείνης τῆς ἐποχῆς. Ἐπίσης δέν κάθισε νά κλαίει πού πῆρε ὁ Θεός τίς δύο κόρες της, ἀλλά ἀμέσως κανόνισε τί θά γίνει μέ τήν ἄλλη, τήν ὁσία Θεοπίστη. Καί ὅταν ὁ Θεός πῆρε καί τόν σύζυγό της, πάλι δέν κάθισε νά κλαίει καί νά ὀδύρεται· τόν βοήθησε νά ἔχει καλό τέλος καί νά σωθεῖ ἡ ψυχή του. Καί ἐκείνη, πού θά χρειαζόταν νά ζήσει πολλά χρόνια ἀκόμη καί νά παιδευτεῖ, δέχθηκε εὐχαρίστως αὐτό πού ἔδειχνε ὁ Θεός: νά κάνει τόν ἀγώνα της καί τήν ἄσκησή της· καί ἔγινε ἁγία.
Πολύ θά εὐλογηθεῖ καί θά χαριτωθεῖ ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος σάν νά ἀφουγκράζεται, δηλαδή τείνει εὐήκοον οὖς νά ἀκούσει τί λέει ὁ Θεός, νά δεῖ πῶς τόν ὁδηγεῖ ὁ Θεός, καί ἀμέσως ἀνταποκρίνεται.

Πάντοτε νά ἔχουμε ὑπ᾿ ὄψιν μας ὅτι, ἄν ἐσύ δέν κινηθεῖς πρός τόν Θεό, δέν γίνεται τίποτε. Δέν πρέπει νά πεῖς: «Δέν μπορῶ ἐγώ, Θεέ μου!» Ὄχι· αὐτό εἶναι λάθος, φυγοπονία. Ὁ Θεός περιμένει νά σέ δεῖ ὅτι θέλεις τή σωτηρία καί τό δείχνεις αὐτό. Γιά νά καταλάβουμε, νά ποῦμε τό ἑξῆς: Ἕνας κυνηγός ἔπιασε ἕνα πουλί καί τό ἔχει στόν κῆπο του δεμένο μέ ἁλυσίδα. Αὐτό κάθε τόσο, καθώς ξεχνιέται ὅτι εἶναι δεμένο, ἀνοίγει τά φτερά του νά φύγει. Ἀλλά φυσικά δέν μπορεῖ, τό κρατάει ἡ ἁλυσίδα. Ἀσφαλῶς, ὁ Θεός θά ἔρθει νά μᾶς λύσει ἀπό τήν ἁλυσίδα μέ τήν ὁποία μᾶς κρατάει ὁ διάβολος αἰχμαλώτους, ὅταν δεῖ ὅτι ἐμεῖς προσπαθοῦμε νά ἐλευθερωθοῦμε: κράζουμε καί κάνουμε ὅ,τι μποροῦμε γιά νά δείξουμε ὅτι ἐπιθυμοῦμε νά ἐλευθερωθοῦμε. Ὅπως δηλαδή ὁ ἄνθρωπος μέ τή θέλησή του ἔφυγε ἀπό τόν Θεό, ἔτσι μέ τή θέλησή του θά ἐπιστρέψει στόν Θεό. Μήν περιμένεις νά κοιμηθεῖς τό βράδυ καί τό πρωί νά εἶσαι ἅγιος.