Ἀπορεῖ κανείς πῶς ἡ ἀνθρωπότητα ὅλη βράζει στό καζάνι τῆς ματαιότητος, ἔτσι ὅπως παίρνει τή ζωή· δέν βρίσκει τόν Θεό. Ἦρθε ὁ Χριστός, καί νά μή βρίσκουν οἱ ἄνθρωποι τόν Χριστό! Ἐμεῖς οἱ χριστιανοί νά μήν μποροῦμε νά βροῦμε τόν Χριστό! Εἶναι φοβερό. Νομίζουμε ὅτι ἄλλα εἶναι τά δύσκολα, τά βάσανα. Ὅμως, τό μέγα θέμα εἶναι αὐτό: νά βροῦμε τόν Χριστό καί νά ἀρχίσει νά γεννιέται μέσα μας ἡ βεβαιότητα ὅτι μᾶς δέχεται, μᾶς ἀνέλαβε, μᾶς ὁδηγεῖ στή βασιλεία του. Μαζί, βέβαια, μέ ὅλα αὐτά καί πέρα ἀπό αὐτά, πλαταίνει ἡ ψυχή μας καί εἴμαστε πέρα ἀπό κάθε ὅριο. Ὅπου εἶναι παρών ὁ Χριστός –καί εἶναι παντοῦ– μαζί του καί ἐμεῖς. Ξεπερνιέται ὁ χρόνος, ξεπερνιέται τό ἕνα καί τό ἄλλο· μυούμαστε στό αἰώνιο παρόν μετά τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Χριστός σέ κάνει νά ἔχεις αἴσθηση τῆς αἰωνιότητος καί τῆς παγκοσμιότητος, ὄχι ἁπλῶς στή γῆ· στό ὅλο σύμπαν.

Εἶναι ἀγάπη ὁ Θεός, καί ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἔτσι φτιαγμένος, πού νά μπορεῖ νά δεχθεῖ τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, τή χαρά, τήν εἰρήνη τοῦ Θεοῦ καί ὅποιο δῶρο δίνει ὁ Θεός. Ἑπομένως, ὅταν δέν εἶναι αὐτά μέσα στόν ἄνθρωπο, ἐφόσον ἡ «θήκη» αὐτή –ὅπως τό κέλυφος τοῦ βελανιδιοῦ, ἄν μποροῦμε νά ποῦμε ἔτσι– εἶναι ἀδειανή, ἔχει κανείς ἕνα αἴσθημα ὅτι κάτι λείπει ἀπό μέσα του –λείπει ὁ καρπός, τό βελανίδι, πού, ἄν τό βρίσκαμε, θά ἐφάρμοζε ἀκριβῶς στή «θήκη». Ἑπομένως, ὁ ἄνθρωπος εἶναι σέ μιά ἀναζήτηση. Ποιός δέν ζητάει ἀγάπη, εἰρήνη; Αἰσθάνεται κανείς μέσα του μιά ἀνωμαλία, γιατί π.χ. λείπει ἡ εἰρήνη, ἡ ὁποία δέν εἶναι κάτι ἐξωτερικό –πού ἁπλῶς τακτοποιεῖ τίς σχέσεις τῶν ἀνθρώπων– ἀλλά εἶναι μιά εἰρήνη πού εἰρηνεύει τόν ἄνθρωπο μέ τόν Θεό καί μέ τόν ἑαυτό του. Καί ἔρχεται σάν ἕνα ξεχείλισμα αὐτή ἡ εἰρήνη καί πρός τούς ἄλλους ἀνθρώπους, ὁπότε ἀγαπᾶ κανείς καί ἐπιζητεῖ καί κηρύσσει τήν εἰρήνη.

Σήμερα ἑορτάζουμε ἰδιαίτερα τόν Χριστό ὡς Σοφία τοῦ Θεοῦ. Ἡ σοφία ἡ κατασκευάσασα τόν κόσμον, ὅπως λέει ἕνα τροπάριο. Καί σέ ἄλλα τροπάρια γίνεται λόγος γιά τή σοφία αὐτή τοῦ Κυρίου, πού φανερώθηκε τήν ἡμέρα πού πῆγε ὁ Ἰησοῦς δωδεκαετής στόν ναό, καί τήν ὁποία θαύμαζαν ἀκόμη καί οἱ ἀντίπαλοί του.
Ὁ Θεός εἶναι πάνσοφος, ἑπομένως καί ὁ Υἱός εἶναι πάνσοφος. Καί ἐμᾶς δέν μᾶς μαθαίνει κάποια πράγματα ἁπλῶς, ἀλλά ἑνώνεται μαζί μας καί μᾶς δίνει τόν ὅλο ἑαυτό του, μᾶς κάνει ὁμοίους του. Σοφός ἐκεῖνος, σοφούς κάνει καί ἐμᾶς. Οἱ πατέρες βρῆκαν μιά ἄλλη λέξη ὡς καταλληλότερη γιά τούς ἀνθρώπους: νά ἔχει κανείς διάκριση. Διάκριση ἔχει ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος καί θά δεῖ τί εἶναι ἀληθινό καί σωστό, ἀλλά καί θά τό προσφέρει αὐτό κατά σωστό τρόπο. Ἄν δέν κάνουμε τό ἀληθινό, τό σωστό ὅπως θέλει ὁ Θεός, δέν ὠφελεῖ οὔτε τούς ἄλλους οὔτε ἐμᾶς.

Καί κανένα ἄλλο πρόβλημα νά μήν ἔχεις, γιά νά ζήσεις, χρειάζεται νά κουραστεῖς, νά ἱδρώσεις, ὅπως τό εἶπε ὁ Θεός στόν Ἀδάμ μετά τήν παρακοή: ἐν ἱδρῶτι τοῦ προσώπου σου φαγῇ τόν ἄρτον σου. Καί ἐμεῖς νά τό δεχόμαστε. Πόσοι καί ποιοί χριστιανοί ἀντιμετωπίζουν ἔτσι τά βάσανα καί τά παθήματα, τίς ὅποιες θλίψεις τῆς ζωῆς;
Τό πάθος τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἑκούσιο, δέν τοῦ τό ἐπέβαλαν. Τό δέχθηκε, διότι ἔτσι θά σωζόταν τό ἀνθρώπινο γένος. Καί ὅλα αὐτά πού οἰκονομεῖ ὁ Θεός νά πάθουμε ἀπό τήν πρώτη στιγμή πού ὑπάρχουμε σ᾿ αὐτόν τόν κόσμο ὥς τήν τελευταία, εἶναι τό πάθος καί ὁ σταυρός μας, τά παθήματα τά προσωπικά μας, πού τά οἰκονομεῖ ἔτσι ὁ Θεός, καί ἐμεῖς ὀφείλουμε νά τά σηκώσουμε ἑκουσίως –χωρίς ἴχνος μοιρολατρίας– ὡς θέλημα Θεοῦ. Ἔτσι θά συσταυρωθοῦμε μέ τόν Χριστό· ἔτσι θά πεθάνει ἡ ἁμαρτία μέσα μας καί θά ἀναστηθοῦμε.

Στήν Α΄ ἐπιστολή τοῦ ἁγίου Ἰωάννου, πού εἶναι πράγματι κάτι ἰδιαίτερο, διαβάζουμε: Ἀγαπητοί ἐάν ἡ καρδία ἡμῶν μή καταγινώσκῃ ἡμῶν παρρησίαν ἔχομεν πρός τόν Θεόν καί ὅ ἐάν αἰτῶμεν λαμβάνομεν παρ᾿ αὐτοῦ.
Ὅπως κι ἄν ἔχει τό πράγμα, ὁ καθένας εἶναι ἁμαρτωλός. Ὅταν ὅμως ὁ ἄνθρωπος μετανοεῖ καί νιώθει ὅτι τόν συγχώρησε ὁ Θεός, τότε τακτοποιεῖται ἔτσι, πού δέν ἔχει τύψεις μέσα στήν καρδιά του, ὁπότε εἶναι ἀνοιχτός ὁ δρόμος πρός τόν Θεό. Καί ὄχι ἁπλῶς νιώθουμε ὅτι εἴμαστε παιδιά τοῦ Θεοῦ, ἀλλά ὅ,τι ζητοῦμε τό λαμβάνουμε. Ἐξυπακούεται ὅτι αὐτό πού ζητᾶς, δέν εἶναι δυνατόν νά εἶναι ἀντίθετο μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά τί εἶναι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ; Νά σέ ἀδικήσει, νά σέ τυραννήσει, νά σέ κάνει δυστυχή, φτωχό, νά σοῦ στερήσει τά ἀγαθά του; Ὄχι. Τό θέλημα τοῦ Θεοῦ εἶναι ὄχι ἁπλῶς νά σοῦ δώσει τά πάντα, ἀλλά τόν ἴδιο τόν ἑαυτό του, νά σέ κάνει ὅμοιό του.

Ὁ ἅγιος Χριστοφόρος γνώριζε καλά ὅτι δέν ἦταν σέ θέση νά εὐχαριστήσει τόν Χριστό ὅπως θά ἤθελε· δυσκολευόταν νά προσευχηθεῖ –ἦταν ἀγράμματος– καί νά νηστέψει λόγῳ σωματικῆς διάπλασης. Τότε τοῦ εἶπε ἕνας γέροντας: «Ἐδῶ κάτω ἔχει ἕναν χείμαρρο. Ὅταν βρέχει πολύ, οἱ ἄνθρωποι δέν μποροῦν νά περάσουν ἀπέναντι. Ἐσύ θά μποροῦσες, λόγῳ τοῦ ὄγκου τοῦ σώματός σου, νά τούς περνᾶς». Καί τό δέχθηκε εὐχαρίστως. Ὁ ἁπλός αὐτός ἅγιος, πού εἶχε τρόπον τινά καί δυσκολίες ἀπό τόν ἴδιο τόν ἑαυτό του, καθώς δέν μποροῦσε νά ζήσει μέ λίγη τροφή, ἀφοσιώθηκε στό ἔργο αὐτό μέ ὅλη τήν ἀγάπη του, ἔχοντας πόθο τό ὑπόλοιπο τῆς ζωῆς του νά κάνει ὅ,τι μπορεῖ γιά τόν Χριστό. Καί ὁ Κύριος, πού προσέχει τούς ἁπλούς, τούς ταπεινούς, τόν ἀξίωσε αὐτῆς τῆς μεγάλης τιμῆς: ἀπό αὐτόν τόν κόσμο ἀκόμη νά φέρει ἐπάνω του τόν ἴδιο τόν Χριστό. Γι᾿ αὐτό ὀνομάστηκε Χριστοφόρος.

Ὁ Χριστός εἶπε στή Σαμαρείτιδα: «Ἄν γνώριζες ποιά εἶναι ἡ δωρεά τοῦ Θεοῦ...» Ὁ Σωκράτης ἔλεγε ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἁμαρτάνει, ζεῖ ὅπως ζεῖ, λόγῳ ἀγνοίας. Στόν χριστιανισμό δέν εἶναι ἔτσι. Δέν ἀρκεῖ νά γνωρίζεις ποιό εἶναι τό καλό. Τό πρόβλημα εἶναι πῶς θά μπορέσεις νά τό κάνεις. Ὁ χριστιανισμός ἀκριβῶς δίνει στόν ἄνθρωπο τή δύναμη νά μπορέσει νά ἀποφύγει τό κακό καί νά κάνει τό καλό.
Ἐδῶ στή Σαμαρείτιδα δέν εἶναι ἡ σωκρατική γνώση· ἐδῶ τό θέμα εἶναι νά ἀνοίξουν τά μάτια τῆς ψυχῆς της καί νά δεῖ τή δωρεά πού προσφέρει ὁ Θεός, γιά νά μπορέσει νά γίνει αὐτό πού πρέπει νά γίνει. Ὅσο κι ἄν τήν προσφέρει ὁ Θεός, δέν μπορεῖ νά φθάσει στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, ἄν ὁ ἄνθρωπος δέν τή δεχτεῖ. Εἶναι ὅρος ἀπαράβατος: πρέπει νά ὑπάρξει ἀπό τόν ἄνθρωπο ἡ συγκατάθεση. Αὐτό εἶναι τό πρῶτο γιά τόν πιστό.