Πάντας συνηγάγετο πρός εὐφροσύνην τούς πιστούς, μᾶς λέει ἕνας ὕμνος πού ψάλλουμε στήν ἑορτή τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Σήμερα μᾶς συγκεντρώνει ἡ Παναγία νά εὐφρανθοῦμε! Νά γεμίσει ἡ ψυχή μας ἀπό εὐφροσύνη καί ἀγαλλίαση καί φυσικά ἀπό εὐγνωμοσύνη καί εὐχαριστία. Νά τό πιστέψουμε αὐτό καί νά τό πάρουμε ἔτσι ἀκριβῶς.
Διότι κανείς σπεύδει ἀμέσως νά πεῖ: «Μά, εἶμαι ἔτσι, εἶμαι ἀλλιῶς, νιώθω ἔτσι, νιώθω ἀλλιῶς· πῶς θά χαρῶ;» Θά χαρεῖς, ἀφοῦ ὅλα αὐτά τά τακτοποιεῖ ὁ Θεός. Ἐάν ἐσύ αἰσθάνεσαι ἐν ἐκκρεμότητι, εἶναι γιατί δέν μετανοεῖς, εἶναι γιατί δέν ἐμπιστεύεσαι τόν ἑαυτό σου στόν Χριστό, ἀλλά νομίζεις ὅτι ἐσύ θά διορθώσεις τόν ἑαυτό σου. Ὄχι! Ὁ Κύριος θά σέ διορθώσει. Ὁ Κύριος θά σέ συγχωρήσει. Ὁ Κύριος θά σέ ἀπαλλάξει ἀπό τήν ἁμαρτία, ὁ Κύριος θά σέ καθαρίσει. Λοιπόν, ἡ Παναγία μᾶς καλεῖ νά γιορτάσουμε. Νά τό πιστέψουμε αὐτό καί νά ξενοιάσουμε ἀπό ὅλα τά ἄλλα.

Ὁ Κύριος κάνει λόγο γιά κάποιον ἄρχοντα πού χάρισε ἕνα μεγάλο χρέος σέ ἕναν δοῦλο του. Καί ὁ δοῦλος αὐτός ὄχι μόνο δέν χάρισε τό πολύ μικρό χρέος ἑνός συνδούλου του, ἀλλά τόν πῆγε καί στή φυλακή.
Στίς ἡμέρες μας ἡ σημερινή παραβολή εἶναι ὅ,τι χρειάζεται. Διότι, ὄχι μόνο κατά συγκεκριμένο τρόπο δέν συγχωρεῖ κανείς τά σφάλματα τῶν ἄλλων, ἀλλά γενικά ὁ καθένας νομίζει ὅτι φταῖνε οἱ ἄλλοι. Πολύ σπάνια νά βρεθοῦν ἄνθρωποι πού πάντοτε βλέπουν τό δικό τους σφάλμα, τό δικό τους ἐλάττωμα, τή δική τους αἰχμή, τή δική τους κακή συμπεριφορά καί πρόθυμα-πρόθυμα συγχωροῦν καί τό πιό χτυπητό σφάλμα τῶν ἄλλων ἀπέναντί τους. Εἶναι μιά καθολική ἀρρώστια αὐτό σήμερα. Καί χρειάζεται τό συντομότερο νά συνειδητοποιήσουμε τήν ἀσθένειά μας, νά δοῦμε καλά τό φταίξιμό μας καί νά πᾶμε στόν Χριστό νά μᾶς θεραπεύσει. Καί θά τό κάνει ὁ εὔσπλαχνος Θεός.

Μᾶς ἐπισημαίνει ὁ ὅσιος Ἰωσήφ ὁ ἡσυχαστής (γιόρταζε χθές): Ἡ πρᾶξις τῆς νοερᾶς προσευχῆς εἶναι νά βιάσης τόν ἑαυτό σου νά λέγης συνεχῶς τήν εὐχή μέ τό στόμα, ἀδιαλείπτως. Πῶς ὅμως πρέπει νά λέμε τήν εὐχή; Γρήγορα ἤ ἀργά-ἀργά; Ἀναλόγως· ὅπως μπορεῖ κανείς καλύτερα νά τό συνηθίσει, ἔτσι πού νά τόν ὠφελεῖ. Ὅλο τό θέμα πάντως εἶναι νά κρατᾶς τόν νοῦ νά μή φεύγει, ἀλλά νά «κολλάει» στά λόγια, στό περιεχόμενό τους, ὄχι βέβαια σάν μιά μηχανή. Ἀκόμη, νά μή φαντάζεσαι τίποτε· διότι τό Θεῖον εἶναι ἀνείδεον, ἀφάνταστον… Ὅποιος, λοιπόν, βιάσει τόν ἑαυτό του σ᾿ αὐτό τό ἔργο καί ἐπιμένει, σιγά-σιγά ἀρχίζει καί αἰσθάνεται ὅτι σάν νά εἶναι πολύ κοντά του ὁ Χριστός, κάθεται καί τόν ἀκούει ὅταν τοῦ μιλάει, καί διαπιστώνει ὅτι ἀπαντᾶ καί τόν δέχεται, τόν ἀγαπάει. Καί ὅταν αὐτό πολυχρονίση, τό συνηθίζει ὁ νοῦς καί τό λέγει ὅλα τῆς ζωῆς σου τά ἔτη χωρίς κόπον, μᾶς βεβαιώνει ὁ ὅσιος.

Ἐάν γάρ τολμήσω συνεισελθεῖν εἰς τόν νυμφῶνα, ὁ χιτών με ἐλέγχει, ὅτι οὐκ ἔστι τοῦ γάμου. «Ἐάν τολμήσω νά εἰσέλθω μαζί μέ τούς ἄλλους, τούς ἀξίους πού προσέρχονται στή θεία Κοινωνία, τό ἔνδυμά μου μέ ἐλέγχει». Τό τροπάριο αὐτό τό ἔκανε ἕνας ὄχι τυχαῖος χριστιανός, ἀλλά ἕνας ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ ἴδιος αἰσθάνεται ἔτσι.
Ἀκριβῶς τό νά αἰσθάνεσαι ὅτι δέν ἔχεις ἔνδυμα γάμου, αὐτό ἤδη εἶναι ἔνδυμα γάμου. Τό νά αἰσθάνεσαι ὅτι εἶσαι ἀνάξιος, σημαίνει ὅτι εἶσαι ἄξιος· ὅτι μπορεῖς νά προχωρήσεις. Αὐτό τό μυστικό ὅποιος τό μάθει, τό δεχθεῖ… Ἀλλά αὐτό εἶναι ἰσοπέδωση τοῦ ἀνθρώπου· συντρίβεται ὁ ἄνθρωπος, πάει καί τό τουπέ του καί ἡ ἰδέα πού ἔχει γιά τόν ἑαυτό του, πᾶνε καί ὅλα. Ἐγκαταλείπεται πιά στήν εὐσπλαχνία καί στό ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Ταπεινώνεται, μετανοεῖ… Μπορεῖ νά σταθεῖ ὕστερα κάποιο ἐμπόδιο; Ὁ Θεός ἀμέσως ἐπεμβαίνει μέ τή χάρη του, μέ τό ἔλεός του καί σέ καθαρίζει.

Ὁ ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος στήν Εὐχαριστία του λέει στόν Χριστό: «Μέ διδάσκεις καί μέ περιλάμπεις μέ θεῖο φῶς, καί τόσο πολύ χαίρομαι σάν νά εἶμαι πιά πάνω ἀπό κάθε πίστη καί ἀπό κάθε ἐλπίδα, καθώς ὁ Παῦλος διακηρύττει· γιατί νά ἐλπίζει κανείς γι᾽ αὐτό πού βλέπει;» Τόσο πολύ, δηλαδή, τόν χαριτώνει ὁ Χριστός, καί τόσο πολύ αὐτός ἀγαπάει τόν Χριστό, πού φτάνει μέχρι τοῦ σημείου νά βλέπει νά ἐφαρμόζεται στόν ἑαυτό του αὐτό πού λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὅτι τά τρία αὐτά μένουν, ἡ πίστη, ἡ ἐλπίδα καί ἡ ἀγάπη· ἀλλά καί ἡ πίστη καί ἡ ἐλπίδα θά καταργηθοῦν, καί μένει ἡ ἀγάπη. Θέλει νά πεῖ ἐδῶ στόν Χριστό ὁ ἅγιος: «Ἐσύ μοῦ τά ἔφερες ἔτσι τά πράγματα, πού δέν χρειάζεται νά ἐλπίζω καί νά πιστεύω, ἀλλά τά πάντα εἶσαι ἐσύ, καί μοῦ ἀρκεῖ ἡ ἀγάπη, μέ χορταίνει ἡ ἀγάπη. Ἀφοῦ σέ ἔχω, λοιπόν, τί περισσότερο νά ἐλπίζω;» Σάν νά τά ἔχει ὅλα ὁ ἅγιος, καθώς ἔχει τόν Χριστό μέσα του.

Κάποτε ὁ Θεός μίλησε στόν προφήτη Σαμουήλ καί τοῦ εἶπε: Τίνα ἀποστείλω; «Ποιόν νά στείλω;» Καί ὁ προφήτης πετάχτηκε καί εἶπε: Ἰδού ἐγώ ἀπόστειλόν με Ἀμέσως ἀνταποκρίθηκε.
Δέν ξέρω ἄν ἔχετε ὑπ᾿ ὄψιν σας ἀνθρώπους, πού δέν δυσκολεύεσαι καθόλου νά τούς πεῖς κάτι, καί ἄνετα ἀκοῦν, ἄνετα ἀνταποκρίνονται. Εἶναι ἐλάχιστοι αὐτοί. Οἱ πολλοί, κατά κανόνα –ἰδιαίτερα στήν ἐξομολόγηση– δέν σοῦ ἀφήνουν περιθώριο νά πεῖς: «Τώρα ἔτσι ὅπως μίλησες, δέν εἶναι σωστό. Ἀμύνεσαι, εἶναι σάν νά λές: ‘‘Δέν δίνω δικαίωμα’’». Εἶναι ἀνάγκη ἡ καθεμιά ψυχή, ἔτσι ὅπως εἶναι προπαντός ὁ σημερινός ἄνθρωπος, νά ἀκούσει κατά πολύ συγκεκριμένο τρόπο: «Κοίταξε, σκέφτεσαι ἔτσι, ἐκδηλώνεσαι ἔτσι· καί δέν εἶναι σωστό». Ἄν δέν γίνει αὐτό, βολεύεται κανείς. Δέν εἶναι τυχαῖα κανείς ὅ,τι εἶναι. Αὐτό τόν βολεύει, καί δέν βγαίνει ἀπό τό καβούκι του.

Ὅλη ἡ ἁμαρτία τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἡ ἀνυπακοή. Ὕψωσε ὁ ἄνθρωπος κεφάλι καί εἶπε: «Ὄχι, δέν εἶναι ἔτσι ὅπως τά λές ἐσύ, Θεέ», καί ἔκανε τό δικό του. Καί ὁ Θεός ὁ ἴδιος ἔρχεται καί μπαίνει στήν ὑπακοή. Ὁ Χριστός ὡς παιδί, ὡς ἄνθρωπος, ἔκανε ὑπακοή στή μητέρα του καί στόν θετό πατέρα του· ἦν ὑποτασσόμενος αὐτοῖς. Σκεφτεῖτε νά ἐρχόταν ὁ ἄνθρωπος στόν κόσμο σέ ἡλικία πού νά μήν ἔχει ἀνάγκη ἀπό κανέναν. Πώ πώ, ζούγκλα θά ἦταν ἡ κοινωνία! Καί εἶναι ἔγκλημα αὐτό πού γίνεται σήμερα: εὐθύς μόλις τό παιδί λίγο ἀρχίσει νά λέει τίς πρῶτες του λέξεις, γίνεται προσπάθεια νά ἔχει θέληση, καί ἡ μαμά παρακαλεῖ καί τρέχει ἀπό πίσω μήν τυχόν τάχα τό στενοχωρήσει. Τά ἔχει οἰκονομήσει ἔτσι ὁ Θεός, ὥστε μέσα στήν οἰκογένεια νά ὑπάρχουν τά παιδιά, οἱ γονεῖς, ὁ παππούς, ἡ γιαγιά, καί ὅλα αὐτά εἶναι χρειαζούμενα, ὥστε νά μάθει τήν ὑπακοή κανείς. Ἄλλο τώρα τί κάνουν σήμερα οἱ ἄνθρωποι.