Γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στόν Τιμόθεο: Ἀναμιμνῄσκω σε ἀναζωπυρεῖν τό χάρισμα ὅ ἐστιν ἐν σοί διά τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν μου. «Σοῦ ἐφιστῶ τήν προσοχή νά συνδαυλίζεις –ἄν ἐπιτρέπεται νά ποῦμε– τό χάρισμα τῆς ἱερωσύνης…»
Ὅταν ἔχουμε μιά φωτιά στό τζάκι, ἔρχεται στιγμή πού ἔκαψε ἡ φωτιά τά ξύλα, καί χρειάζεται κάποιος νά βάλει τόν ἕνα δαυλό πάνω στόν ἄλλο, γιά νά ξαναζωντανέψει ἡ φωτιά, ἀλλιῶς σβήνει. Ἔτσι, χρειάζεται καί ἐμεῖς οἱ χριστιανοί νά ἀναζωπυρώνουμε τό χάρισμα τοῦ βαπτίσματος. Ἐκεῖνο πού θά τραβήξει τήν προσοχή τοῦ Θεοῦ καί θά ἀναζωπυρώσει μέσα μας τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἶναι ἀκριβῶς ἡ συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητός μας, τό νά ποῦμε: «Σέ εὐχαριστῶ, Θεέ μου, πού βρῆκες τρόπο καί μοῦ δίνεις νά καταλάβω τί εἶμαι, καί ταπεινώνομαι ἐνώπιόν σου καί ἐμπιστεύομαι στή χάρη σου». Τότε ἀρχίζει τό ἔργο τοῦ Θεοῦ.

Ἡ Ἐκκλησία ἀπό τά πρῶτα ἀκόμη χρόνια εἶχε νά ἀντιμετωπίσει ὄχι ἁπλῶς δυσκολίες ἀλλά μαρτύρια. Ὁ Θεός ἐπέτρεψε τούς τρεῖς πρώτους αἰῶνες νά ὑπάρχουν διωγμοί· καί οἱ μάρτυρες τά δέχτηκαν ἔτσι ὅπως τά ἐπέτρεψε ὁ Θεός, ὁμολόγησαν, μαρτύρησαν καί ἁγίασαν. Ὅλοι οἱ ἅγιοι, καί μέχρι σήμερα ἀκόμη, δέν ψάχνουν πῶς θά ξεκουραστοῦν καί πῶς θά ραχατέψουν.
Ἔλεγε ὁ π. Τιμόθεος, ὁ πνευματικός τοῦ π. Συμεών, πού κοιμήθηκε σάν σήμερα: «Σκεφθεῖτε κάποιον ἀπό μιά ὁμάδα πού μπαίνει μέσα στό στάδιο γιά νά ἀγωνισθεῖ, νά ψάχνει ποῦ νά βρεῖ τόπο νά ξαπλώσει, νά ψάχνει τρόπο νά ξεφύγει. Τί εἴδους ἀγώνισμα θά κάνει;» Αὐτός πού μπαίνει στό στάδιο εἶναι ἀποφασισμένος. Μέ ὅλες του τίς δυνάμεις θά ἀγωνισθεῖ. Ὅλη ἡ φροντίδα του εἶναι νά ξεπεράσει τόν ἴδιο τόν ἑαυτό του, γιά νά πετύχει στό ἀγώνισμα. Κάθε χριστιανός τέτοιο φρόνημα πρέπει νά ἔχει.

Ἰδού βαδίζω πρός θείαν Κοινωνίαν. Πλαστουργέ, μή φλέξῃς με τῇ μετουσίᾳ. Πῦρ γάρ ὑπάρχεις τούς ἀναξίους φλέγων· ἀλλ᾿ οὖν κάθαρον ἐκ πάσης με κηλίδος, διαβάζουμε σέ μιά εὐχή ἀπό τήν ἀκολουθία τῆς θείας μεταλήψεως. Δέν πρέπει ὅπως-ὅπως νά πλησιάζεις στό ἅγιο Ποτήριο, διότι μπορεῖ νά καεῖς. Ὁ Θεός εἶναι ἀγαθός, φιλάνθρωπος. Φωτίζει τόν ἄνθρωπο, τόν καθαρίζει. Ἀλλά ἄν ὁ ἄνθρωπος πλησιάσει τόν Θεό χωρίς τή συναίσθηση ὅτι εἶναι ἁμαρτωλός, μπορεῖ νά καεῖ. Βέβαια, δέν σημαίνει αὐτό ὅτι ἐκεῖνος πού πλησιάζει νά κοινωνήσει εἶναι ἀναμάρτητος. Πάντοτε ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἁμαρτωλός, καί κοινωνεῖ γιά νά καθαριστεῖ ἀπό τίς ἁμαρτίες. Γι᾿ αὐτό παρακαλοῦμε: «Ἀντί νά μέ κάψεις, Θεέ μου, πού εἶσαι φωτιά, νά μέ καθαρίσεις». Ἡ φωτιά καθαρίζει ἀλλά καί καίει, καίει ἀλλά καί καθαρίζει. Ἐξαρτᾶται πῶς θά πλησιάσουμε τή θεϊκή φωτιά, τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ.

Μνημονευτέον Θεοῦ μᾶλλον ἤ ἀναπνευστέον. Ὅλοι ὅταν ἀναφέρονται στά λόγια αὐτά τοῦ ἁγίου Γρηγορίου, τό κάνουν γιά νά μιλήσουν γιά τή νοερά προσευχή, γιά τό ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε καθώς προσευχόμενος κανείς συνδέει τήν προσευχή καί μέ τήν ἀναπνοή του.
Ὁ ἀπώτερος σκοπός τῆς ἀδιαλείπτου προσευχῆς εἶναι νά εἶναι ἡ ψυχή ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ διαρκῶς καί νά παίρνει τήν ἀνάλογη στάση: νά νιώθει τόν Θεό, ὅλο καί περισσότερο νά τόν προσεγγίζει καί νά ἐπηρεάζεται ἀπό τήν παρουσία του, ἀπό τήν ὅλη θεϊκή ἐνέργεια. Δηλαδή, ὄχι ἁπλῶς νά λέει λόγια προσευχῆς, ἀλλά νά ταπεινώνεται ἡ ψυχή καί νά μετανοεῖ ὅλο καί περισσότερο, νά ἀγαπᾶ τόν Θεό ὅλο καί περισσότερο· ὅλο καί πιό πολύ νά γίνεται ἀληθινή, νά δέχεται καί νά καταλαβαίνει τήν ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ, νά γίνεται ἕνα μέ τόν Θεό.

Μαζεύτηκαν κάποτε οἱ πατέρες, οἱ ἀσκητές, σέ ἕνα μέρος καί συζητοῦσαν. Καί βρῆκαν ὅτι μείζων πασῶν τῶν ἀρετῶν ἡ διάκρισις. Ἡ πιό μεγάλη ἀπό ὅλες τίς ἀρετές εἶναι ἡ διάκριση. Δέν εἶναι μεγάλη ἀρετή ἡ ἀγάπη, ἡ ταπείνωση; Ναί. Ἀλλά, ἄν δέν ἔχει κανείς διάκριση, στήν προσπάθειά του νά ἀποκτήσει ἤ νά ἐκδηλώσει τή μιά ἤ τήν ἄλλη ἀρετή, μπορεῖ νά κάνει λάθη, ὑπερβολές καί νά βλάψει τόν ἑαυτό του καί τούς ἄλλους.
Ἰδιαίτερα πρέπει νά τό προσέχουν αὐτό ἐκεῖνοι πού ἔχουν ἀνθρώπους κάτω ἀπό τήν ἐξουσία τους, ὅπως εἶναι οἱ γονεῖς. Μέ πάρα πολλή διάκριση πρέπει νά κυβερνοῦν τό σπίτι καί νά συμπεριφέρονται στά παιδιά τους. Ὄχι, ἐπειδή εἶναι κάτι καλό, νά τό πεῖς στό παιδί. Ναί, εἶναι καλό, ἀλλά τό σηκώνει τό παιδί; Ἔτσι πού τοῦ τό λές, τό καταλαβαίνει; Ἤ μήπως τό ἴδιο αὐτό πράγμα λίγο-λίγο νά τοῦ τό πεῖς ἤ μέ ἄλλον τρόπο; Ἤ μήπως αὔριο νά τοῦ τό πεῖς; Νά ἔρθει ἡ κατάλληλη ὥρα.

Πόσες φορές ὁ ἄνθρωπος ὑποφέρει, ὄχι μόνο γιατί δέν ἔχει αὐτό τό ὁποῖο ποθεῖ, ἀλλά καί ἐπειδή ἀπογοητεύεται. Δέν ὑπάρχει δηλαδή ἡ χαρά, αὐτή ἡ εὐφροσύνη, ἡ δικαιοσύνη, ἡ ἐλευθερία ἡ ἀληθινή, ἡ λύτρωση γιά τήν ὁποία διψάει, καί ἀπογοητεύεται κανείς καί ὑποφέρει πολύ. Ὅμως ὑπάρχει! Πρέπει, ἄνθρωπέ μου, νά ἀνοίξεις τά μάτια σου, νά πιστέψεις. Ἅμα δέν πιστέψεις, οὔτε τά μάτια σου θά ἀνοίξουν οὔτε ἡ καρδιά σου θά ἀνοίξει, οὔτε τίποτε. Πρέπει νά πιστέψεις.
Τί θέλει ὁ ἱερός Χρυσόστομος ἀπό ἐμᾶς, πού ἑορτάζουμε τή μνήμη του σήμερα; Αὐτή τήν πίστη θέλει, πού εἶχε ἐκεῖνος καί μέσα ἀπό αὐτήν δέχθηκε τά πάντα καί βρῆκε ὅλα αὐτά πού δίνει ὁ Θεός, πού μπορεῖ νά δώσει ὡς Θεός στόν ἄνθρωπο. Γι᾿ αὐτό ὑπάρχει ἡ Ἐκκλησία, γι᾿ αὐτό γιορτάζουμε τούς ἁγίους: ὄχι ἁπλῶς γιά νά προσευχηθοῦμε ἤ νά ποῦμε ὅτι λειτουργηθήκαμε, ἀλλά γιά νά παρακινηθοῦμε νά πιστέψουμε ὅπως ἐκεῖνοι.

Κανείς ἀπό αὐτούς πού πίστεψαν στόν Χριστό, πού ἔθεσαν ὅλη τήν ἐμπιστοσύνη τους σ᾿ αὐτόν, πού πιάστηκαν ἀπό αὐτή τήν ἐλπίδα, ἀπό τίς ὑποσχέσεις του, κανείς ἀπό αὐτούς δέν ἔφυγε ἀπό αὐτόν τόν κόσμο μέ τό παράπονο ὅτι ὁ Θεός δέν ἔκανε σ᾿ αὐτόν ὅ,τι ὑποσχέθηκε. Κανείς· δέν ὑπάρχει τέτοιο πράγμα. Ὅλοι ἔφυγαν ἀπό τόν κόσμο αὐτόν μέ τήν εἰρήνη, τή χαρά στήν ψυχή ὅτι ὁ Θεός ὑπερέβη μάλιστα τίς προσδοκίες τους, ὅτι ἔδωσε πολύ περισσότερα ἀπό ὅ,τι μποροῦσαν νά φανταστοῦν, ἀπό ὅ,τι περίμεναν.
Λέγεται γιά τόν ἅγιο Ἐφραίμ τόν Σύρο, γιά παράδειγμα, ὅτι σηκωνόταν τή νύχτα –δέν τόν ἔπιανε ὕπνος ἀπό εὐγνωμοσύνη– καί ἔκανε μετάνοιες, ἔπεφτε κάτω, ἔχυνε δάκρυα καί ἐξομολογοῦνταν στόν Θεό: «Θεέ μου, πῶς μέ ἔκανες ἔτσι! Πῶς ἐγώ πού εἶμαι ἔκτρωμα, πού εἶμαι ἁμαρτωλός πολύ, πολύ χωματένιος, πῶς μοῦ ἔδωσες τή χάρη σου, τό ἔλεός σου, πῶς γέμισες τήν ψυχή μου ἀπό χαρά!»