Στήν Δ΄ στάση τῶν Χαιρετισμῶν περιέχεται αὐτή ἡ φράση πού εἶναι πολύ ἐπίκαιρη: Χαῖρε, δι᾿ ἧς ἐγείρονται τρόπαια· χαῖρε, δι᾿ ἧς ἐχθροί καταπίπτουσι. Δέν ἔχει σημασία τί λέει καί τί σχεδιάζει ὁ ἕνας καί ὁ ἄλλος· θά γίνουν ὅλα ὅπως τά θέλει ὁ Θεός. Ἡ Παναγία θά μᾶς φυλάξει, θά κάνει πέρα ὅλους τούς ἐχθρούς, καί αὐτή τή φορά θά ἐγείρει τρόπαια ἀλλιώτικα, σύγχρονα, καθαρῶς πνευματικά, ὀρθόδοξα· καί γιά νά διατηρηθοῦμε καί νά ζήσουμε, ἀλλά καί γιά νά μείνει στή γωνιά αὐτή ἡ γνησιότητα, ἡ ἀληθινή Ὀρθοδοξία, ἡ ἀληθινή οὐράνια ἐν Χριστῷ ζωή. Καθώς ὅλα νοθεύονται, ψευτίζουν, ἀποδεικνύονται ἕνα τίποτε καί σωριάζονται κάτω, ὅλα δείχνουν ὅτι ἦρθε ἡ ὥρα νά λάμψει, νά μεταλαμπαδευτεῖ ἡ ὀρθόδοξη ζωή ὄχι ὡς θεωρία, ἀλλά ὡς ἀληθινή ζωή πρός πᾶσαν κατεύθυνσιν.
Νά εὐχηθοῦμε νά εἴμαστε αὐτοί πού θά ζοῦμε αὐτή τήν ἀληθινή ζωή καί μέσῳ τῶν ὁποίων ὁ Θεός θά τή δώσει σέ ὅλο τόν κόσμο.

Ἡ εὐχή τοῦ ὁσίου Ἐφραίμ τελειώνει ὡς ἑξῆς: Ναί, Κύριε Βασιλεῦ, δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τά ἐμά πταίσματα καί μή κατακρίνειν τόν ἀδελφόν μου. Πολύ ἁπλό! Ποιός λέει ἔτσι μέ τήν καρδιά του; Νά τό πεῖ μέ τήν καρδιά του καί νά τό κάνει· νά σκουντήξει τόν ἑαυτό του γιά νά δείξει ὅτι τό λέει πράγματι μέ τήν καρδιά του. «Δῶσε μου αὐτή τή χάρη σου, Κύριε. Βοήθησέ με νά βλέπω τά πταίσματά μου καί νά μήν κατακρίνω τόν ἀδελφό μου». Νά τό λές μέ ἀπόλυτη πίστη ὅτι θά σοῦ τό δώσει ὁ Θεός.
Αὐτά ἄν τά κάνετε, ἀδελφοί μου, καί πολλά ἄλλα πού ἐσεῖς τυχόν θά σκεφθεῖτε κατά τήν περίοδο αὐτή μέ ἀφορμή αὐτά πού θά ἀκούσετε στήν ἐκκλησία, ὅλα αὐτά ἄν τά ποθήσει ἡ ψυχή σας καί ἀσχολεῖστε μέ αὐτά, δέν σᾶς μένει πλέον καιρός νά σκεφθεῖτε τίποτε ἄλλο. Ἄν μάλιστα τά θέσετε σέ ἐφαρμογή, θά γίνει μιά πολύ μεγάλη ἐργασία, μιά ἔκτακτη ἐργασία μέσα στήν ψυχή σας.

Ἀκούσαμε στήν εὐαγγελική περικοπή ὅτι ὁ πατέρας τοῦ ἄρρωστου παιδιοῦ εἶπε στόν Κύριο: Πιστεύω Κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ –εἶναι δεδομένη καί ἡ ἀπιστία– καί περίμενε ἀπό ἐκεῖνον νά ἐπέμβει. Καί ἐπεμβαίνει ὁ Κύριος· διατάσσει τό δαιμόνιο νά βγεῖ καί βγαίνει.
Κατά παρόμοιο τρόπο, καί σ᾿ ἐμᾶς ἐκεῖνο πού μένει εἶναι κράζοντας νά λέμε στόν Κύριο: Πιστεύω Κύριε προσθέτοντας: βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ. Ἀπό τό ἕνα μέρος ἀναγνωρίζουμε, συναισθανόμαστε ὅτι μέσα μας φωλιάζει ἡ ἀπιστία, καί ἀπό τό ἄλλο μέρος κράζοντας, συγχρόνως πιανόμαστε ἀπό τήν εὐκαιρία πού μᾶς δίνει ὁ Κύριος ἐνόσῳ ἔχουμε ἀνοιχτά τά μάτια μας. Καί ὁ Κύριος θά μᾶς δώσει πίστη. Αὐτή τήν ὥρα, ὕστερα ἀπό λίγο, κάθε φορά πού λίγο-λίγο συνέρχεται κανείς καί κάτι καλό σκέφτεται, εἶναι μιά εὐκαιρία πού μᾶς δίνει ὁ Κύριος νά πιστέψουμε καί νά γίνει καί σ᾿ ἐμᾶς τό θαῦμα, ὅπως λέει: Πάντα δυνατά τῷ πιστεύοντι.

Ὅταν εἶναι μονάδα κανείς, εἶναι ἐπικίνδυνο. Ἀγαθοί οἱ δύο ὑπέρ τόν ἕνα. Ὅταν εἶναι δύο, ὁ ἕνας ἐνισχύει, βοηθάει, στηρίζει τόν ἄλλο. Καί ἐδῶ θά λέγαμε φυσικά ὅτι ὄχι τυχαῖα ὁ Θεός οἰκονόμησε νά εἶναι ἔτσι τά πράγματα, ὥστε νά ἐρχόμαστε σ᾿ αὐτόν τόν κόσμο ὅπως ἀκριβῶς γίνεται: νά ὑπάρχει τό σπίτι σάν φωλιά, νά ὑπάρχει ὁ πατέρας, ἡ μητέρα, νά γεννηθοῦν τά παιδιά καί νά μεγαλώσουν ἐκεῖ στή φωλιά, νά συμπνευματίζονται τά μέλη τῆς οἰκογένειας, νά ἀγαπιοῦνται, νά συνεννοοῦνται, νά λειτουργεῖ ἡ ὑπακοή, ὁ σεβασμός, ἡ ἀγάπη. Ἐγώ μεγάλωσα σέ ἕνα σπίτι πού ἤμασταν ὀχτώ ἄτομα: ὁ παππούς, ἡ γιαγιά, ὁ πατέρας, ἡ μητέρα καί τέσσερα ἀδέλφια. Τό κάτι ἄλλο! Τό θυμᾶμαι, δέν φεύγει καθόλου ἀπό τήν καρδιά μου, ἀπό τό μυαλό μου, ὁ σεβασμός πρός τόν παππού, πρός τή γιαγιά, ἡ συγκατάβαση ἀπό τόν παππού, ἡ ἀγάπη ἀπό τή γιαγιά. Αὐτά εἶναι ζωή ἀληθινή, βιώματα πού δέν ξεχνιοῦνται.

Δέν μᾶς δημιουργεῖ κάποιος τόν πόλεμο. Δέν μᾶς φέρνει κάποιος τόν θυμό, τά μαλώματα, τά χτυπήματα, τά ματώματα. Ἐμεῖς τά δημιουργοῦμε. Καί ὅλα αὐτά εἶναι συνέπεια τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου, τῆς ἁμαρτίας. Ἀλλά συγχρόνως μέσα σ᾿ αὐτά καί μέσα ἀπό αὐτά βρίσκει κανείς τόν Θεό καί σώζεται. Κάποιος ρωτήθηκε ποῦ ἔμαθε τήν προσευχή· «στόν πόλεμο», λέει, «τήν ἔμαθα». Καλό εἶναι ὅλα αὐτά νά μή γίνονται, ἀλλά γίνονται κατ᾿ οἰκονομίαν Θεοῦ, καί ὠφελοῦν ἐκείνους πού ἔχουν νά ὠφεληθοῦν, ἐνῶ βλάπτονται ἐκεῖνοι πού ἔχουν νά βλαφτοῦν.
Οἱ χριστιανικοί λαοί, ἡ Ἑλλάδα, κατά κάποιον τρόπο εἶναι ἀναγκαῖο νά κάνουν ἀμυντικό πόλεμο γιά πολλά ἄλλα, ἀλλά κυρίως –ἀπό χριστιανικῆς ἀπόψεως– γιά νά προλάβει ἡ Ἐκκλησία τόν λαό της ἀπό ἁμαρτίες. Ἔτσι, προκειμένου νά ἀποφύγουμε τίς θανάσιμες ἁμαρτίες πού ἐπιβάλλονται ἀπό τόν ἐχθρό χρειάζεται νά πολεμήσουμε.

Ὅταν ὁ ἀρχάγγελος εἶπε στήν Παναγία ὅτι θά γεννήσει τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ, ἐκείνη ἐξέφρασε τήν ἀπορία: Πῶς ἔσται μοι τοῦτο ἐπεί ἄνδρα οὐ γινώσκω; Ἐξ ὅσων γνωρίζει ἡ Παναγία, δέν μπορεῖ νά γίνει αὐτό. Ὅταν συνειδητοποιήσεις τί συμφορά ἔχει γίνει ἕνεκα τῆς ἁμαρτίας μέσα σου καί μέ πολύ κόπο προσπαθήσεις νά κάνεις κάτι, θά δεῖς ὅτι δέν γίνεται τίποτε. Πῶς, ἄνθρωπέ μου, θά σωθεῖς, πού εἶσαι ὅλος μιά πληγή, μιά ἀσθένεια ἕνεκα τῆς ἁμαρτίας; Καί ὁ ἀρχάγγελος λέει στήν Παναγία: Πνεῦμα Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ καί δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι. Τό Πνεῦμα τό Ἅγιο θά μορφώσει μέσα σου τόν Σωτήρα τοῦ κόσμου, ἀκριβῶς γιά νά γίνει αὐτό τό ἔργο στήν καθεμιά ψυχή. Κατά κάποιον τρόπο αὐτά τά λόγια λέει ὁ ἀρχάγγελος στόν καθένα. Δίνει ὁ ἄνθρωπος τή συγκατάθεσή του, ἀλλά θά ἔρθει τό Πνεῦμα τό Ἅγιο καί θά κάνει τό ὅλο ἔργο: θά σώσει τόν ἄνθρωπο πού εἶναι δηλητηριασμένος ἀπό τήν ἁμαρτία.

Ἀκοῦμε στό πρῶτο τροπάριο τοῦ Μεγάλου Κανόνος: Πόθεν ἄρξομαι θρηνεῖν τάς τοῦ ἀθλίου μου βίου πράξεις; Ποίαν ἀπαρχήν ἐπιθήσω, Χριστέ, τῇ νῦν θρηνῳδίᾳ; Ἀλλ᾿ ὡς εὔσπλαγχνός μοι δός παραπτωμάτων ἄφεσιν. Δέν τό ἔχουμε συνηθίσει, ἀλλά χρειάζεται νά ἐμφανιζόμαστε ἔτσι ἐνώπιον τοῦ Χριστοῦ, διότι ἔτσι εἴμαστε: ἁμαρτωλοί. Μή φοβηθοῦμε, μήν κάνουμε πίσω. Διότι μέσα στά λόγια αὐτά ἔχουμε καί τό ὅτι ὁ Κύριος, ὡς εὔσπλαχνος, ὄχι ἁπλῶς δέχεται καί σώζει τούς ἁμαρτωλούς, ἀλλά γι’ αὐτό ἦρθε στή γῆ, ἔγινε ἄνθρωπος καί μένει αἰώνια Θεάνθρωπος: γιά νά σώσει τούς ἁμαρτωλούς, ὅλους χωρίς ἐξαίρεση. Βλέπετε, εἶναι ἅγιος ὁ ὑμνογράφος καί τά γράφει ὡς ἅγιος, καί ὅμως γράφει λέξεις, φράσεις πού ταιριάζουν γιά μένα, γιά σένα, γιά τόν καθένα. Σέ ποιόν δέν ταιριάζουν αὐτά τά λόγια; Ὅταν τά μελετήσουμε, ὅταν τά πιστέψουμε, βρίσκουμε ὅτι ταιριάζουν πέρα γιά πέρα καί γιά μᾶς.