Θά ἦταν καλό νά δεῖ κανείς τήν οἰκογένεια ὡς ἕνα ἀγαθό ἀπό τόν Θεό δοσμένο στούς ἀνθρώπους. Πιθανόν, βέβαια, οἱ ἄνθρωποι νά τό παίρνουν ὡς δεδομένο. Πῶς ἄραγε θά ἦταν ἡ ζωή, ἐάν ὁ Θεός δέν εἶχε ὁρίσει νά γεννιέται καί νά μεγαλώνει ὁ ἄνθρωπος μέσα σέ μιά οἰκογένεια, ἀλλά καί ἐφ᾿ ὅρου ζωῆς νά ἔχει σχέση μέ τήν οἰκογένεια; Αὐτή τήν ἀσφάλεια πού νιώθει τό παιδί ὅτι ἔχει πατέρα, ἔχει μητέρα, ὅτι τό ἀγαπᾶ ὁ πατέρας του, ἡ μητέρα του, τό θυμοῦνται, τοῦ φέρνουν κάποια δῶρα –καί μόνο ἡ παρουσία τους συντελεῖ, ὥστε νά ξενοιάζει τό παιδί ἐντελῶς– αὐτό δέν τό ἀλλάζει κανείς μέ τίποτε.
Βέβαια, μπορεῖ νά ξεκινήσει κανείς ἀπό αὐτό καί νά σκεφτεῖ πόσο ὡραιότερα εἶναι τά βιώματα καί μεγαλύτερα καί βαθύτερα, ὅταν κανείς ἔχει σχέση μέ τόν Θεό τέτοια, ὅπως τό παιδί μέ τούς γονεῖς του: ἐμπιστεύεται στόν Θεό καί γεμίζει ἡ ψυχή του ἀπό βιώματα ἀσφαλείας, ἀγάπης, χαρᾶς καί εὐτυχίας.

Βλέπουμε στή ζωή τοῦ ἁγίου Συμεών ὅτι, ἐνῶ πρῶτα ἦταν σκανδαλώδης ἡ εὔνοια τοῦ Θεοῦ, πού τόν ἐπισκέφτηκε κατά ἕναν θαυμαστό τρόπο, ἔπειτα ὅμως χρειάστηκε πολύ νά κοπιάσει, νά ταπεινωθεῖ, νά ἱδρώσει, νά ἀγρυπνήσει. Καί ὅλα αὐτά στηρίζονταν στή μεγάλη του πίστη. Αὐτό ἦταν τό μυστικό του: δέν ὑπῆρχε ἴχνος ἀμφιβολίας στήν πίστη του. Μολονότι ἄλλοι τοῦ ἔλεγαν: «Τί ἀσχολεῖσαι μέ τέτοια πράγματα; Μποροῦν νά γίνουν αὐτά τώρα;», λέει ὁ ἴδιος: «Ἐγώ ποτέ δέν πίστεψα ὅτι ἦταν δυνατόν ὁ διάβολος τόσο πολύ νά κυριαρχεῖ σήμερα καί ὁ Δεσπότης Θεός νά μήν ἔχει τή δύναμη νά ἁγιάσει ἕναν ἄνθρωπο». Στηριζόμενος σ᾿ αὐτή τήν πίστη ἔτρεχε, ἔκλαιγε, θρηνοῦσε, φώναζε, δέν γύρισε ποτέ πίσω καί ξαναβρῆκε τόν Κύριο, τό φῶς, τόσο πολύ, πού, ἀπό τότε πού ἔγινε κληρικός καί ἦρθε ἡ εἰδική χάρη τῆς ἱερωσύνης, δέν λειτούργησε ἐπί σαράντα ὁλόκληρα χρόνια χωρίς τήν ἐπίσκεψη τοῦ θείου φωτός.

Ὁ Θεός δέν ἔλαβε ὑπ᾿ ὄψιν τήν ἀπερισκεψία μας, τήν ὅποια κακή ἐνέργειά μας στό παρελθόν καί ἀποφάσισε νά μᾶς φυλάξει σ᾿ αὐτόν ἐδῶ τόν τόπο πού ζοῦμε. Ἀλλά τώρα πού χτυπάει ὁ κώδωνας τοῦ κινδύνου, θά εἶναι βλασφημία ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ἄν ἐμεῖς κωφεύσουμε καί ἐνεργήσουμε σάν νά μήν καταλαβαίνουμε· ἐάν δέν μετανοήσουμε καί δέν προστρέξουμε στόν Θεό μέ εὐγνωμοσύνη, πού δέν ἔλαβε ὑπ᾿ ὄψιν τίς ἁμαρτίες μας ὥστε νά ρίξει κεραυνούς καί φωτιά νά μᾶς καταστρέψει, ἀλλά μᾶς σώζει. Ὅμως, θέλει τώρα νά ξυπνήσουμε, νά ἀνανήψουμε, νά μετανοήσουμε, νά ἀποβάλουμε ὅ,τι ἀρνητικό καί νά βάλουμε στήν ψυχή μας τόν φόβο τοῦ Θεοῦ.
Νά πέσουμε σέ προσευχή ψάλλοντας καθημερινά τούς Χαιρετισμούς τῆς Παναγίας, μέ τήν πεποίθηση καί τή σταθερή καί ἀκλόνητη ἐλπίδα ὅτι ἡ Παναγία μας θά μᾶς ἀκούσει, θά δεῖ τή μετάνοιά μας καί θά μᾶς σκεπάσει, θά μᾶς φρουρήσει.

Εἶναι μερικοί ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι, ἕνεκα ψυχοσυνθέσεως, ρέπουν πρός τή λύπη. Τό παραμικρό τούς καταθλίβει, τούς στενοχωρεῖ, γεμίζει τήν ψυχή τους ἀθυμία. Ὄχι μόνο ἕνεκα τοῦ σκαριοῦ τους γεννιέται ἀπό μέσα τους αὐτή ἡ λύπη, ἀλλά καί διότι δέν γνωρίζουν κάποια πράγματα ἤ διότι δέν ἐνεργοῦν σωστά. Μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι ἡ λύπη αὐτή δέν εἶναι κατά Θεόν, καί ὄχι μόνο τούς βασανίζει, τούς τυραννεῖ, ἀλλά εἶναι καί ἁμαρτία.
A
Ἐκεῖνο πού περιμένει ἀπό μᾶς ὁ Κύριος εἶναι νά ἐμπιστευθοῦμε σ᾿ αὐτόν καί νά μάθουμε νά λέμε «Νά ᾿ναι εὐλογημένο», ὅ,τι κι ἄν συμβαίνει. Καί ὁ Κύριος θά μᾶς τά δώσει ὅλα. Τότε εἶναι πού θά καθαρίσει τήν ψυχή μας, θά τή γιατρέψει, θά τήν ἁγιάσει· θά ἁπλωθεῖ ἡ χαρά τοῦ Θεοῦ στήν καρδιά μας. Ναί, ἀλλά ἐμεῖς δέν θά ζητοῦμε αὐτά, ἐμεῖς θά ζητοῦμε τόν Χριστό.

Σήμερα εἶναι τό μέσον τῆς Σαρακοστῆς, καί ἡ Ἐκκλησία, ἀκριβῶς ἐπειδή εἶναι ἐνδεχόμενο νά ἔχουν κουραστεῖ οἱ ἀγωνιζόμενοι, προθέτει τόν τίμιο Σταυρό, ὥστε νά πάρουν ἐνίσχυση. Δέν παίρνεις ἐνίσχυση στόν πνευματικό ἀγώνα μέ τό νά ξαπλώσεις, μέ τό νά ξεφύγεις τόν κόπο, μέ τό νά χαλαρώσεις. Ἐνίσχυση παίρνεις, ὅταν ἀκριβῶς πιό πολύ παραδίδεσαι στόν πόνο καί στόν κόπο τοῦ ἀγώνα. Ὅταν πιό πολύ αἴρεις τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ καί κοινωνεῖς μέ τό πάθος του, τότε παίρνεις ἐνίσχυση. Δέν εἶναι ὅπως στά ἀνθρώπινα. Ἀνθρωπίνως, σωματικά, κουράστηκες; Θά καθίσεις, θά ξαπλώσεις. Ἐδῶ, ἄν κουράστηκες, γιά νά νιώσεις ξεκούραση, ἀνάπαυση, παρηγορία καί ὤθηση πρός τά ἐμπρός, θά πονέσεις, θά κουραστεῖς λίγο περισσότερο, θά παραδοθεῖς λίγο περισσότερο στό πάθος τοῦ Κυρίου· θά σηκώσεις ἀκόμη πιό τίμια τόν σταυρό του καί τόν σταυρό σου, γιά νά πάρεις δύναμη καί νά προχωρήσεις.

Μιά προσευχή πού λέγεται τακτικά αὐτές τίς μέρες εἶναι μιά σύντομη εὐχή τοῦ ὁσίου Ἐφραίμ τοῦ Σύρου, πού περιέχει τρεῖς αἰτήσεις. Ἡ πρώτη εἶναι: Κύριε καί Δέσποτα τῆς ζωῆς μου, πνεῦμα ἀργίας, περιεργείας, φιλαρχίας καί ἀργολογίας μή μοι δῷς. Παρακαλεῖ τόν Δεσπότη τῆς ζωῆς, τόν Χριστό, νά μήν τοῦ δώσει πνεῦμα ἀργίας, νά μήν ἐπιτρέψει δηλαδή νά ἀποκτήσει αὐτό τό πάθος.
Ἡ ἀργία, ἡ ἀκηδία, τήν ὁποία λίγο πολύ ὅλοι οἱ χριστιανοί τήν ἔχουμε –ἀκόμη καί οἱ ἀσκητές– εἶναι θάνατος τῆς ψυχῆς. Καί παρακαλεῖ πρῶτα-πρῶτα γι᾿ αὐτήν ὁ ἅγιος, διότι, ὅταν δέν ἔχει ἀργία, ἀκηδία, τεμπελιά, προσπαθεῖ πάντοτε καί ἀγωνίζεται. Ἀλλά ὅποιος ἔχει αὐτό τό πάθος δέν κάνει τίποτε· νεκρώνεται, σαπίζει, θά λέγαμε, πνευματικά, φθείρεται. Γι᾿ αὐτό, μόλις διαπιστώσουμε τό πάθος αὐτό, ἀμέσως πρέπει νά σηκωθοῦμε, νά διαβάσουμε, νά προσευχηθοῦμε, νά κάνουμε ὁτιδήποτε ἄλλο μποροῦμε γιά νά ἀπαλλαγοῦμε.

Στήν εὐχή αὐτή ὁ ὅσιος Ἐφραίμ παρακαλεῖ ἐπίσης τόν Θεό νά μήν ἐπιτρέψει νά ἔχει πνεῦμα περιεργείας, φιλαρχίας καί ἀργολογίας. Ἡ λέξη περιέργεια σημαίνει ἐδῶ αὐτό πού συνήθως ἐννοοῦμε μέ τή λέξη, ἀλλά εἶναι καί κάτι μεγαλύτερο, σοβαρότερο, πού σημαίνει ὀλιγοπιστία, δυσπιστία, τό νά θέλει κανείς νά μάθει πῶς ἐργάζεται ὁ Θεός στήν ψυχή του, τί θά κάνει στίς ἄλλες ψυχές, γιατί ἐνήργησε ἔτσι, ἀλλιῶς. Τό νά θέλουμε νά ἐξιχνιάσουμε τίς βουλές τοῦ Θεοῦ εἶναι περιέργεια, μέ ἄλλα λόγια ὀλιγοπιστία, καί ἀπιστία ἀκόμη. Φιλαρχία εἶναι ἡ κοινή ὑπερηφάνεια, τό νά θέλει κανείς νά ἄρχει τῶν ἄλλων μέ τόν ἕνα ἤ τόν ἄλλο τρόπο. Καί ἀργολογία εἶναι ἕνα ἄλλο πάθος, πού δέν λείπει ἀπό κανέναν σχεδόν. Πόσες φορές ὄχι μόνο μέ τόν λόγο ἀλλά καί ἐσωτερικά μιλάει κανείς ἀσταμάτητα, καί ὀργιάζει ἡ ἁμαρτία. Πρέπει νά νηστεύσουμε ἀπό αὐτά· νά παρακαλοῦμε τόν Θεό νά τά ἀπομακρύνει ἀπό τήν ψυχή μας.