Ἀγαπάει ὁ Θεός τόν ἄνθρωπο καί θέλει τή σωτηρία τοῦ κάθε ἀνθρώπου. Θέλει τόν κάθε ἄνθρωπο, χωρίς ἐξαίρεση, νά τόν κάνει ὅπως ὁ Υἱός του, νά τόν θεώσει, διότι ὁ Χριστός δέν ἦταν ἁπλῶς ἄνθρωπος, ἀλλά Θεάνθρωπος. Ἰδιαίτερα δείχνει τήν ἀγάπη του ὁ Θεός μέ τό νά προσφέρει στόν ἄνθρωπο ὡς τροφή, ἁγία, μοναδική τροφή, τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ. Καί ἀφοῦ ὁ Θεός ἀγαπᾶ τόν ἄνθρωπο καί προσφέρει τόν ἑαυτό του στό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, τί θά πεῖ ὁ ἄνθρωπος; Μέ εὐγνωμοσύνη πολλή πρέπει νά λαμβάνει τή δωρεά αὐτή ἀπό τόν Θεό, τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ.
Θέλεις νά εὐχαριστήσεις, νά ἐκφράσεις τή μεγάλη εὐγνωμοσύνη σου στόν Θεό; Νά κοινωνήσεις μέ συναίσθηση. Γι᾿ αὐτό καί τό μυστήριο λέγεται καί θεία Εὐχαριστία. Τί ἀνταποδώσω τῷ Κυρίῳ περί πάντων ὧν ἀνταπέδωκέ μοι; Ποτήριον σωτηρίου λήψομαι καί τό ὄνομα Κυρίου ἐπικαλέσομαι.

Κανείς δέν ἔχει, λέει ὁ Κύριος, μεγαλύτερη ἀγάπη, ἀπό τό νά θυσιάζει τόν ἑαυτό του ὑπέρ τῶν φίλων, ὑπέρ τῶν δικῶν του. Ὄχι μέ τήν ἔννοια ὅτι κάνει χατίρι, ἀλλά μέ τήν ἔννοια ὅτι πρέπει πρωτίστως κανείς νά φροντίζει γιά τούς δικούς του. Ὅπως λέει κάπου ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὁ ποιμήν νά φροντίζει γενικά γιά ὅλους τούς ἀνθρώπους, ἀλλά κυρίως ὅμως γιά τούς πιστούς. Ὅπως ἕνας πατέρας θά φροντίσει γιά τά παιδιά του. Δέν θά πεῖ: «Σᾶς ἀφήνω ἐσᾶς. Θά πάω ἄλλους νά φροντίσω». Θά φροντίσει γιά τά παιδιά του. Καί ἄν χρειαστεῖ, καί τή ζωή του θά δώσει. Αὐτή εἶναι ἡ ἀληθινή πατρική ἀγάπη, γιά τά παιδιά του νά θυσιάσει καί τή ζωή του, ἄν χρειαστεῖ.
Τό ἴδιο καί ὁ ποιμήν, μιά ἡγουμένη, ὅπως ἐδῶ ἡ ἁγία Φιλοθέη, ἡ ὁποία, ὅταν ἦρθε ἡ ὥρα, θυσίασε τόν ἑαυτό της. Τέτοια ἀγάπη εἶχε. Ὄχι ἁπλῶς εἶχε ἀγάπη, ἀλλά εἶχε τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ.

Ὁ ἅγιος Λέων –μᾶς πληροφορεῖ τό συναξάρι του– τό σκότος τῆς πλάνης ἐδίωκε.
Αὐτό πού σήμερα κάνει θραύση εἶναι τό σκότος τῆς πλάνης. Καί ὄχι μόνο μέ τήν εἰδική ἔννοια ὅτι κάποιος πλανᾶται καί πέφτει στά δίχτυα αἱρέσεων, ἀλλά γενικότερα. Καί ἄν ἀκόμη δέν παρεκκλίνει κατ᾿ αὐτόν τόν τρόπο, ἅμα δέν ἔχει βρεῖ ἀληθινά τόν δρόμο τοῦ Θεοῦ καί ἔχει τήν ψευδαίσθηση ὅτι ζεῖ χριστιανικά, πλανᾶται.
Κατά τόν ἅγιο Συμεών τόν Νέο Θεολόγο αὐτό εἶναι ἡ μεγαλύτερη αἵρεση: Κατά κάποιον τρόπο νά ζεῖ ὁ χριστιανός σάν νά μήν πιστεύει, σάν νά μή δέχεται ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, τό ἴδιο Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι καί σήμερα ὅπως τόν παλιό καιρό, ἡ ἴδια ἡ Ἐκκλησία, τά ἴδια θαύματα. Ὅποιος δέν πιστεύει ὅτι τό θαῦμα τῆς μεταμορφώσεως τῆς καθεμιᾶς ψυχῆς μπορεῖ νά γίνει καί σήμερα –καί νά φαίνεται αὐτό στήν καθημερινή του ζωή– αὐτός ἔχει ὅλες τίς αἱρέσεις μαζί.

Βλέπουμε στή ζωή τῶν ἁγίων, τῶν ἀσκητῶν ὅτι ἀγωνίζονται μέ ὅλες τους τίς δυνάμεις νά μήν κυριευθοῦν ἀπό κόπωση, νά μήν πέσουν στή ρουτίνα, νά μήν πάρει ἕνα μπαγιάτιασμα ὁ ὅλος ἀγώνας, ἡ ὅλη πνευματική ζωή τους.
Οἱ ἄλλοι συχνά κυριευόμαστε ἀπό τήν κόπωση, καί ὅλα γίνονται λίγο μηχανικά καί μπαγιατιάζουν. Αὐτό μπορεῖ νά συμβεῖ πιό πολύ κατά τήν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κάνουν ἀληθινό, τίμιο ἀγώνα, θά νιώσουν αὐτή τήν κόπωση, αὐτόν τόν πειρασμό· ἕνα ἄχαρο πράγμα. Δέν πρέπει ὅμως κανείς νά ἀφεθεῖ σ᾿ αὐτές τίς καταστάσεις. Μέ τήν πίστη, μέ τήν εἰλικρινή προσπάθεια, μέ τήν ταπείνωση, τή μετάνοια, μέ τήν ἀγάπη μποροῦμε νά προγευόμαστε τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ μέσα στήν Ἐκκλησία, καί ἑπομένως νά μπαίνει μέσα μας ἀκριβῶς αὐτό τό στοιχεῖο πού φυγαδεύει τήν κόπωση καί τήν ἀνία.

Σήμερα, μνείαν ποιούμεθα τῆς ἀπό τοῦ Παραδείσου ἐξορίας τῶν πρωτοπλάστων. Ἡ εὐαγγελική περικοπή ἔχει τρία θέματα, μέ τά ὁποῖα ἡ Ἐκκλησία μᾶς τονίζει: Ἄν θέλετε νά μπεῖτε καλά στή Σαρακοστή, νά ὠφεληθεῖτε καί νά μπορέσετε νά ἀξιοποιήσετε ὅλα αὐτά πού θά συναντήσετε ἐκεῖ, προσέξτε πρωτίστως νά συγχωρήσετε τούς ἄλλους, γιά νά σᾶς συγχωρήσει ὁ Θεός. Αὐτό εἶναι βασικό, καί ὁ καθένας μας πρέπει νά τό μελετήσει καλά καί νά τό κάνει πράξη. Μετά περνάει στό θέμα τῆς νηστείας: Ἀρχίστε μέ ταπείνωση τή νηστεία· ὄχι γιά ἐπίδειξη, γιά νά σᾶς ἐπαινέσουν. Ὅ,τι κι ἄν κάνει κανείς, ἄν δέν τό κάνει σωστά, εἶναι ἄχρηστο. Ὅλα νά τά κάνει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὅπως τά θέλει ὁ Θεός. Καί ἐπίσης –τό τρίτο θέμα– δέν μπορεῖ νά εἶναι χριστιανός κανείς, ἅμα ἔχει τόν νοῦ του στό νά θησαυρίζει. Ἄν ὅμως ἀρχίσεις νά θεωρεῖς θησαυρό σου τόν Χριστό, τή χάρη τοῦ Θεοῦ, τή σωτηρία, ἐκεῖ μετά θά εἶναι ἡ καρδιά σου.

Ἀφοῦ κάναμε τόν ἑορτολογικό κύκλο, φθάσαμε ξανά στή Σαρακοστή. Νά μήν τό πάρουμε: «Ἦλθε ἡ Σαρακοστή πάλι. Δύσκολα εἶναι. Τί θά κάνουμε; Δουλειές ἔχουμε, κουρασμένοι εἴμαστε, ἄρρωστοι εἴμαστε». Ὄχι! Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ὁ Κύριος μᾶς ξαναβάζει σ᾿ αὐτόν τόν κύκλο, γιά νά ὠφεληθοῦμε. Ὄχι τόσο μέ τήν ἔννοια: «Ἐσεῖς δέν κάνατε τίποτε. Ἄντε, νά σᾶς δώσω ἕναν χρόνο ἀκόμη τή δυνατότητα». Εἶναι καί αὐ??ό, ἀλλά ξέρει ὁ Κύριος. Ἐμεῖς δέν πρέπει νά ἀσχολούμαστε: «Προχωρήσαμε πολύ; Κάναμε κάτι; Πήγαμε καλά;» Ὄχι! Σάν νά εἶναι μοναδική αὐτή ἡ εὐκαιρία πού μᾶς δίνει ὁ Κύριος, καί ἐμεῖς ἀνασκουμπωνόμαστε, ὄχι πάλι μέ τή γνώμη ὅτι τάχα εἴμαστε ἄξιοι, ἱκανοί, σπουδαῖοι, ἀλλά ταπεινά. Μέ βάση τήν ἐμπειρία μας ὅτι θάλασσα τά κάναμε, διότι πολύ στηριχθήκαμε στίς ἱκανότητές μας, ὁ Κύριος μᾶς δίνει τήν ταπείνωση τήν ἀληθινή, τή μετάνοια καί τή διάθεση νά ξαναρχίσουμε.

Ἐνῶ ἀπό τό ἕνα μέρος τιμᾶ ὁ Θεός τόν ἕνα, τόν ἄλλο, καί τόν σώζει, τόν θεώνει καί τόν εἰσάγει στή βασιλεία του, ἀπό τό ἄλλο μέρος θά κάνει καθένας τόν κανόνα του. Ἐκεῖ θά φανεῖ πόσο ἔχουμε ἐμπιστοσύνη στόν Θεό, πόσο ὑπακοῦμε, μετανοοῦμε, ταπεινοφρονοῦμε ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί τρέχουμε πίσω του. Πόσες φορές δέν λέμε: «Κουράζομαι, πονῶ, ὑποφέρω»; Κανένας ἅγιος δέν σκέφτεται ἔτσι.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, πού τά ἔζησε αὐτά, θέλει ἀκριβῶς νά μᾶς βοηθήσει νά μή μείνουμε στή μιζέρια, στό κακό πού ἔκανε καί κάνει ἡ ἁμαρτία γύρω μας καί μέσα μας. Ὄχι! Ἀλλά νά ἀρθοῦμε στό ὕψος αὐτό πού μᾶς ἀνεβάζει ὁ Θεός μας, ὁ ὁποῖος μᾶς τιμᾶ, μᾶς κάνει τήν τιμή νά μᾶς ἀγαπᾶ, νά μᾶς σκέφτεται, νά ἀσχολεῖται μαζί μας καί νά μᾶς ἁγιάζει· ὅπως εἶπε στούς μαθητάς του: «Πάω νά ἑτοιμάσω τόπο, γιά νά σᾶς πάρω καί ἐσᾶς ἐκεῖ ὅπου θά εἶμαι ἐγώ».