Τόν καιρό πού ἦταν πατριάρχης στήν Ἀλεξάνδρεια ὁ μέγας Ἀθανάσιος, βάστασε ὡς θεμέλιος, τρόπον τινά, λίθος τό βάρος τῆς Ἐκκλησίας. Διότι, ἄν ἐπιτρέπεται νά ποῦμε, εἶχε πιάσει μιά μανία τούς πάντες νά βουλιάξουν στήν πλάνη καί στήν αἵρεση. Κράτησε ὁ μέγας Ἀθανάσιος –τοῦ στοίχισε βέβαια αὐτό– καί διαλάλησε τήν ἀλήθεια. Καί βάστασε τήν Ἐκκλησία.
Σήμερα παρουσιάζονται πολλοί χριστιανοί πού λένε ὅτι ὁ ἕνας τά λέει ἔτσι, ὁ ἄλλος τά λέει ἀλλιῶς, καί μπερδεύονται. Τί γίνεται; Τά πράγματα εἶναι πολύ καθαρά καί πολύ ἁπλά. Ἀλλά οἱ ἄνθρωποι δέν τό βλέπουν αὐτό, δέν μποροῦν νά δοῦν τό γνήσιο καί γι᾿ αὐτό μπερδεύονται. Ὁ ἄνθρωπος ὅμως ὁ ὁποῖος εἶναι ταπεινός, ἁπλός καί θέλει ὄντως τήν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ, κι ἄν πέσει ἔξω, δέν θά ἀργήσει νά τό καταλάβει, ὁπότε θά μετανοήσει, θά ἀποβάλει τά δικά του καμώματα καί θά δεχθεῖ τελικά τήν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ.

Περίμεναν στή σειρά οἱ ἀσθενεῖς τήν κίνησιν τῶν ὑδάτων τῆς κολυμβήθρας γιά νά μποῦν καί νά θεραπευθοῦν. Καί ὁ Χριστός σάν νά μήν εἶδε τούς ἄλλους, πρόσεξε τόν παράλυτο πού θεράπευσε· τούς ἄλλους τούς ἄφησε. Ἐμεῖς οἱ περισσότερον αὐτοῦ σπλαχνικοί θά λυπόμασταν καί θά θέλαμε νά φροντίσουμε καί γιά τούς ἄλλους. Καί τό θέμα δέν εἶναι ἁπλῶς νά πεῖς: «Ἔτσι ἔκανε ὁ Χριστός». Τό θέμα εἶναι νά φιλοσοφήσεις καί νά μυηθεῖς στό ὅλο πνεῦμα τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ. Δέν μᾶς ζητάει ὁ Θεός αὐθαίρετα νά δεχθοῦμε ὅ,τι κάνει. Ὄχι! Θά φιλοσοφήσεις. Δυστυχῶς, ζεῖ καθένας στόν κόσμο του –πῶς τά θέλει, πῶς τά νομίζει αὐτός. Ἔχει σημασία νά κινούμαστε μέσα στήν ὅλη οἰκονομία τοῦ Θεοῦ. Περιμένει ὁ Θεός νά σέ δεῖ πῶς εἶσαι καί ἀνάλογα μέ τό φιλότιμο καί τήν ἀνταπόκριση τά οἰκονομεῖ ἔτσι, πού τελικά –μή σᾶς φανεῖ παράξενο– νά πεῖς: «Δέν γινόταν καλύτερα. Τόσο καλά τά ἔκανε ὁ Θεός».

Ἀπορεῖ κανείς πῶς ἡ ἀνθρωπότητα ὅλη βράζει στό καζάνι τῆς ματαιότητος, ἔτσι ὅπως παίρνει τή ζωή· δέν βρίσκει τόν Θεό. Ἦρθε ὁ Χριστός, καί νά μή βρίσκουν οἱ ἄνθρωποι τόν Χριστό! Ἐμεῖς οἱ χριστιανοί νά μήν μποροῦμε νά βροῦμε τόν Χριστό! Εἶναι φοβερό. Νομίζουμε ὅτι ἄλλα εἶναι τά δύσκολα, τά βάσανα. Ὅμως, τό μέγα θέμα εἶναι αὐτό: νά βροῦμε τόν Χριστό καί νά ἀρχίσει νά γεννιέται μέσα μας ἡ βεβαιότητα ὅτι μᾶς δέχεται, μᾶς ἀνέλαβε, μᾶς ὁδηγεῖ στή βασιλεία του. Μαζί, βέβαια, μέ ὅλα αὐτά καί πέρα ἀπό αὐτά, πλαταίνει ἡ ψυχή μας καί εἴμαστε πέρα ἀπό κάθε ὅριο. Ὅπου εἶναι παρών ὁ Χριστός –καί εἶναι παντοῦ– μαζί του καί ἐμεῖς. Ξεπερνιέται ὁ χρόνος, ξεπερνιέται τό ἕνα καί τό ἄλλο· μυούμαστε στό αἰώνιο παρόν μετά τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Χριστός σέ κάνει νά ἔχεις αἴσθηση τῆς αἰωνιότητος καί τῆς παγκοσμιότητος, ὄχι ἁπλῶς στή γῆ· στό ὅλο σύμπαν.

Εἶναι ἀγάπη ὁ Θεός, καί ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἔτσι φτιαγμένος, πού νά μπορεῖ νά δεχθεῖ τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, τή χαρά, τήν εἰρήνη τοῦ Θεοῦ καί ὅποιο δῶρο δίνει ὁ Θεός. Ἑπομένως, ὅταν δέν εἶναι αὐτά μέσα στόν ἄνθρωπο, ἐφόσον ἡ «θήκη» αὐτή –ὅπως τό κέλυφος τοῦ βελανιδιοῦ, ἄν μποροῦμε νά ποῦμε ἔτσι– εἶναι ἀδειανή, ἔχει κανείς ἕνα αἴσθημα ὅτι κάτι λείπει ἀπό μέσα του –λείπει ὁ καρπός, τό βελανίδι, πού, ἄν τό βρίσκαμε, θά ἐφάρμοζε ἀκριβῶς στή «θήκη». Ἑπομένως, ὁ ἄνθρωπος εἶναι σέ μιά ἀναζήτηση. Ποιός δέν ζητάει ἀγάπη, εἰρήνη; Αἰσθάνεται κανείς μέσα του μιά ἀνωμαλία, γιατί π.χ. λείπει ἡ εἰρήνη, ἡ ὁποία δέν εἶναι κάτι ἐξωτερικό –πού ἁπλῶς τακτοποιεῖ τίς σχέσεις τῶν ἀνθρώπων– ἀλλά εἶναι μιά εἰρήνη πού εἰρηνεύει τόν ἄνθρωπο μέ τόν Θεό καί μέ τόν ἑαυτό του. Καί ἔρχεται σάν ἕνα ξεχείλισμα αὐτή ἡ εἰρήνη καί πρός τούς ἄλλους ἀνθρώπους, ὁπότε ἀγαπᾶ κανείς καί ἐπιζητεῖ καί κηρύσσει τήν εἰρήνη.

Σήμερα ἑορτάζουμε ἰδιαίτερα τόν Χριστό ὡς Σοφία τοῦ Θεοῦ. Ἡ σοφία ἡ κατασκευάσασα τόν κόσμον, ὅπως λέει ἕνα τροπάριο. Καί σέ ἄλλα τροπάρια γίνεται λόγος γιά τή σοφία αὐτή τοῦ Κυρίου, πού φανερώθηκε τήν ἡμέρα πού πῆγε ὁ Ἰησοῦς δωδεκαετής στόν ναό, καί τήν ὁποία θαύμαζαν ἀκόμη καί οἱ ἀντίπαλοί του.
Ὁ Θεός εἶναι πάνσοφος, ἑπομένως καί ὁ Υἱός εἶναι πάνσοφος. Καί ἐμᾶς δέν μᾶς μαθαίνει κάποια πράγματα ἁπλῶς, ἀλλά ἑνώνεται μαζί μας καί μᾶς δίνει τόν ὅλο ἑαυτό του, μᾶς κάνει ὁμοίους του. Σοφός ἐκεῖνος, σοφούς κάνει καί ἐμᾶς. Οἱ πατέρες βρῆκαν μιά ἄλλη λέξη ὡς καταλληλότερη γιά τούς ἀνθρώπους: νά ἔχει κανείς διάκριση. Διάκριση ἔχει ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος καί θά δεῖ τί εἶναι ἀληθινό καί σωστό, ἀλλά καί θά τό προσφέρει αὐτό κατά σωστό τρόπο. Ἄν δέν κάνουμε τό ἀληθινό, τό σωστό ὅπως θέλει ὁ Θεός, δέν ὠφελεῖ οὔτε τούς ἄλλους οὔτε ἐμᾶς.

Καί κανένα ἄλλο πρόβλημα νά μήν ἔχεις, γιά νά ζήσεις, χρειάζεται νά κουραστεῖς, νά ἱδρώσεις, ὅπως τό εἶπε ὁ Θεός στόν Ἀδάμ μετά τήν παρακοή: ἐν ἱδρῶτι τοῦ προσώπου σου φαγῇ τόν ἄρτον σου. Καί ἐμεῖς νά τό δεχόμαστε. Πόσοι καί ποιοί χριστιανοί ἀντιμετωπίζουν ἔτσι τά βάσανα καί τά παθήματα, τίς ὅποιες θλίψεις τῆς ζωῆς;
Τό πάθος τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἑκούσιο, δέν τοῦ τό ἐπέβαλαν. Τό δέχθηκε, διότι ἔτσι θά σωζόταν τό ἀνθρώπινο γένος. Καί ὅλα αὐτά πού οἰκονομεῖ ὁ Θεός νά πάθουμε ἀπό τήν πρώτη στιγμή πού ὑπάρχουμε σ᾿ αὐτόν τόν κόσμο ὥς τήν τελευταία, εἶναι τό πάθος καί ὁ σταυρός μας, τά παθήματα τά προσωπικά μας, πού τά οἰκονομεῖ ἔτσι ὁ Θεός, καί ἐμεῖς ὀφείλουμε νά τά σηκώσουμε ἑκουσίως –χωρίς ἴχνος μοιρολατρίας– ὡς θέλημα Θεοῦ. Ἔτσι θά συσταυρωθοῦμε μέ τόν Χριστό· ἔτσι θά πεθάνει ἡ ἁμαρτία μέσα μας καί θά ἀναστηθοῦμε.

Στήν Α΄ ἐπιστολή τοῦ ἁγίου Ἰωάννου, πού εἶναι πράγματι κάτι ἰδιαίτερο, διαβάζουμε: Ἀγαπητοί ἐάν ἡ καρδία ἡμῶν μή καταγινώσκῃ ἡμῶν παρρησίαν ἔχομεν πρός τόν Θεόν καί ὅ ἐάν αἰτῶμεν λαμβάνομεν παρ᾿ αὐτοῦ.
Ὅπως κι ἄν ἔχει τό πράγμα, ὁ καθένας εἶναι ἁμαρτωλός. Ὅταν ὅμως ὁ ἄνθρωπος μετανοεῖ καί νιώθει ὅτι τόν συγχώρησε ὁ Θεός, τότε τακτοποιεῖται ἔτσι, πού δέν ἔχει τύψεις μέσα στήν καρδιά του, ὁπότε εἶναι ἀνοιχτός ὁ δρόμος πρός τόν Θεό. Καί ὄχι ἁπλῶς νιώθουμε ὅτι εἴμαστε παιδιά τοῦ Θεοῦ, ἀλλά ὅ,τι ζητοῦμε τό λαμβάνουμε. Ἐξυπακούεται ὅτι αὐτό πού ζητᾶς, δέν εἶναι δυνατόν νά εἶναι ἀντίθετο μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά τί εἶναι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ; Νά σέ ἀδικήσει, νά σέ τυραννήσει, νά σέ κάνει δυστυχή, φτωχό, νά σοῦ στερήσει τά ἀγαθά του; Ὄχι. Τό θέλημα τοῦ Θεοῦ εἶναι ὄχι ἁπλῶς νά σοῦ δώσει τά πάντα, ἀλλά τόν ἴδιο τόν ἑαυτό του, νά σέ κάνει ὅμοιό του.